Ὁ Κύριος ἀπουσιάζει

{ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Ἄν καί κατά κανόνα δέν φιλοξενοῦμε κείμενα τρίτων, τό κείμενο πού ἀκολουθεῖ κέντρισε τήν προσοχή μας μέ τήν ἁπλότητα καί τήν εὐθύτητα πού τό διακρίνει, ἰδιαιτέρως ἐπειδή δέν εἶναι γραμμένο ἀπό κληρικό ἤ θεολόγο. Εὐχαριστοῦμε τόν συγγραφέα γιά τήν εὐγενική ἄδεια τῆς ἀναπαραγωγῆς.]

Ὁ Κύριος ἀπουσιάζει

Μανώλης Κοττάκης Δεκ 25, 2025

Διανύουμε μία περίοδο τοῦ χρόνου πού ἐκπαιδεύουμε τούς ἑαυτούς μας στό ὄνειρο, στήν φιλοδοξία, στήν ἐλπίδα, στήν προοπτική ὅτι τά πράγματα θά ἀλλάξουν. Πώς ὅ,τι μᾶς ἐνοχλεῖ θά τό ἀφήσουμε πίσω μας μαζί μέ τήν χρονιά πού φεύγει. Ἀπό συνήθεια ὅλα αὐτά. Συνήθως διαψευδόμαστε, μᾶς προκαλεῖ ἔκπληξη ὅταν ἐπιβεβαιωνόμαστε. Μά τό μέγα θέμα τῆς περιόδου αὐτῆς εἶναι πώς εἶναι ἄδειες οἱ ψυχές μας καί μετά πώς εἶναι ἄδειες οἱ τσέπες.

Φτιάξαμε ἕναν κόσμο ὁ ὁποῖος εἶναι δομημένος πάνω στήν ἄρνηση τοῦ Χριστοῦ καί στήν ἐπικράτηση τοῦ δυτικοῦ ὀρθολογισμοῦ, ἀλλά τόσα χρόνια καταλαβαίνουμε ὅτι αὐτός ὁ κόσμος, ὁ κόσμος τοῦ ὀρθοῦ λόγου πού βασίζεται μόνο στά διδάγματα τῆς ἐπιστήμης, κατέστησε τόν ἄνθρωπο ἀνυπόληπτη ὕπαρξη. Σκύβαλο ἀλαλάζον, παρηκμασμένο, διεφθαρμένο, τεμπέλικο, ἕτοιμο νά παραιτηθεῖ ἀπό τήν εὐφυΐα του γιά χάρη κάποιας μηχανῆς Τεχνητῆς Νοημοσύνης.

«ἔγνω βοῦς τὸν κτησάμενον καὶ ὄνος τὴν φάτνην τοῦ κυρίου αὐτοῦ· Ἰσραὴλ δέ με οὐκ ἔγνω καὶ ὁ λαός με οὐ συνῆκεν» (Ἡσ. α', 3)

Ἡ Γέννησις τοῦ Χριστοῦ. Μηνολόγιον τοῦ Βασιλείου (11ος αἰ.)

«Ἡ γέννησις τοῦ Χριστοῦ. Σπήλαιον καὶ ἔσω εἰς τὸ δεξιόν μέρος ἡ Θεοτόκος γονατιστὴ καὶ βάνουσα τὸν Χριστὸν ὡς βρέφος σπαργανωμένον μέσα εἰς τὴν φάτνην, καὶ ἀριστερὰ ὁ Ἰωσὴφ γονατισμένος, ἔχων τὰ χέρια σταυρωμένα ἐμπρὸς στὸ στῆθος του· καὶ ὄπισθεν τῆς φάτνης ἕνα βοΐδιον καὶ ἕνα ἄλογον, βλέποντα πρὸς τὸν Χριστόν· καὶ ἔξωθεν τοῦ σπηλαίου πρόβατα καὶ ποιμένες, ὁ ἕνας λαλῶν αὐλόν καὶ ἕτεροι βλέποντες ἄνω μετά φόβου· καὶ ἐπάνωθεν αὐτῶν εἷς ἄγγελος εὐλογῶν αὐτούς· καὶ ἀπό τὸ ἄλλο μέρος οἱ μάγοι μετὰ βασιλικῆς στολῆς καθήμενοι ἐπάνω εἰς ἄλογα καὶ δεικνύοντες ἀλλήλοις τὸν ἀστέρα· καὶ ἐπάνωθεν τοῦ σπηλαίου πλῆθος ἀγγέλων μέσα εἰς νέφαλα (sic), βαστάζοντες χαρτὶ μὲ αὐτὰ τὰ γράμματα· "Δόξα ἐν ὑψίστοις Θεῷ καὶ ἐπί γῆς εἰρήνη· ἐν ἀνθρώποις εὐδοκία". Καὶ ἐπάνωθεν εἰς τό μέσον αὐτῶν ὁ ἀστήρ, ἔχων ἀκτῖνα μεγάλην κατερχομένην ἕως τῆς κεφαλῆς τοῦ Χριστοῦ (Λουκ. β', 6. Ματθ. β',25)»1.

«ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν βιάζεται, καὶ βιασταὶ ἁρπάζουσιν αὐτήν»[1]

 

«Μέσα σέ τούτη τήν κοιλάδα τοῦ κλαυθμῶνος πού ζοῦμε, ὧρες - ὧρες  φανερώνεται καθαρά στόν ἄνθρωπο πού ζεῖ μέσα στήν κοινωνία, ἡ σκληρή ὄψη της καί παγώνει ἡ καρδιά του. ... Ἄχ! Πουθενά δέν ὑπάρχει ἀγάπη. Ὅλα τἄχει σκεπασμένα μέ τά μαῦρα καί φαρμακερά φτερά της ἡ νυχτερίδα πού λέγεται κακία. Σπίτια, μαγαζιά, δρόμοι, συγγένειες, φιλίες, αἰσθήματα, ὅλα εἶναι μολεμένα ἀπό τήν κακία. Δίκες, καυγάδες, ἔχθρητες, πεῖσμα, φθόνος. Κακία! Κακία! Ἀπονιά ἀνάμεσα στούς ἀνθρώπους, σκληρότητα, ἀδιαφορία τοῦ ἑνός γιά τόν ἄλλον, κι ἄς λένε ὁλοένα πώς εἶναι ἀδέρφια.»[2]

Η σκηνή του Λόγου

Η κατάθεσις της τιμίας Ζώνης της Υπεραγίας Θεοτόκου (31 Αυγούστου)
Εβρ. θ΄, 1-7

    Η αγία μας Εκκλησία εορτάζει σήμερα, αδελφοί χριστιανοί, την κατάθεση της Τιμίας Ζώνης της Υπεραγίας Θεοτόκου στον ναό που είχε ανεγερθεί προς τιμήν της στην συνοικία Χαλκοπρατεία της Κωνσταντινουπόλεως. Το αποστολικό ανάγνωσμα της εορτής, το οποίο ακούσαμε νωρίτερα, αναφέρεται στην Σκηνή του Μαρτυρίου, η οποία αποτελεί προτύπωση της Υπεραγίας Θεοτόκου, όπως θα δούμε στην συνέχεια. Η Σκηνή του Μαρτυρίου, μάς λέει ο απόστολος Παύλος, ήταν διπλή· η πρώτη σκηνή, στην οποία ήταν τοποθετημένα η επτάφωτη λυχνία και η τράπεζα και η πρόθεση που προσέφεραν τους άρτους, ονομάζονταν «Άγια». Στη συνέχεια ήταν το καταπέτασμα και μετά από αυτό η δεύτερη σκηνή, τα «Άγια των Αγίων», όπου ήταν τοποθετημένα το χρυσό θυμιατήριο και η Κιβωτός της Διαθήκης, ολόγυρα επενδυμένη με χρυσό, μέσα στην οποία φυλάσσονταν οι πλάκες με τις Δέκα Εντολές, η ράβδος του Ααρών που είχε βλαστήσει και μία χρυσή στάμνα που περιείχε μάνα, ενώ στο πάνω μέρος την επεσκίαζαν δύο ολόχρυσα χερουβείμ. Και στην μεν πρώτη σκηνή εισέρχονταν πάντοτε οι ιερείς και επιτελούσαν την λατρεία του Θεού, ενώ στην δεύτερη εισέρχονταν μία φορά τον χρόνο μόνο ο αρχιερέας, αφού πρώτα είχε θυσιάσει κάποια ζώα, προσφέροντας το αίμα τους ως εξαγνισμό δικό του αλλά και του λαού.

Μιμητές των αποστόλων

Κυριακή ι' Εβδομάδος
Α΄ Κορ. δ΄, 9-16

Σήμερα, αδελφοί χριστιανοί, μάς παρακινεί ο απόστολος Παύλος να τόν μιμηθούμε. «Εμάς τους αποστόλους» λέει, «ο Θεός μάς ανέδειξε εσχάτους, σαν να έχουμε καταδικαστεί σε θάνατο, γιατί έχουμε γίνει θέαμα στον κόσμο και για τους ανθρώπους και για τους αγγέλους. Εμείς λογιζόμαστε ανόητοι για τον Χριστό, εσείς όμως φρόνιμοι· εμείς ασθενείς, σείς όμως ισχυροί· εσείς ένδοξοι, εμείς όμως άτιμοι. Μέχρι τώρα πεινάμε και διψάμε και είμαστε γυμνοί, μάς χαστουκίζουν, μετακινούμαστε από τόπο σε τόπο και κοπιάζουμε χειρωνακτικά στην δική μας εργασία. Ενώ μάς βρίζουν, ευλογούμε· μάς καταδιώκουν και υπομένουμε· μάς συκοφαντούν και παρακαλούμε γιʼ αυτούς. Έχουμε γίνει σαν τα αποβράσματα του κόσμου, σκουπίδια για όλους, μέχρι τώρα. Δεν τα γράφω αυτά για να σάς επιπλήξω, αλλά σάς νουθετώ σαν παιδιά μου αγαπημένα· επειδή, ακόμα κι αν έχετε χιλιάδες παιδαγωγούς εν Χριστώ, όμως δεν έχετε πολλούς πατέρες· γιατί εγώ σάς γέννησα εν Χριστώ δια του Ευαγγελίου. Σάς παρακαλώ, λοιπόν, να με μιμηθείτε».

Σύγχρονες ποιμαντικές προκλήσεις

 Σύγχρονες ποιμαντικές προκλήσεις

(Εἰσήγηση στήν ἱερατική σύναξη τῆς Ἱ. Μ. Κερκύρας, τήν 5.3.2024)

    Στήν ἐποχή μας ἐμφανίζονται διάφορες συνθῆκες καί καταστάσεις, οἱ ὁποῖες  ἀφʼ  ἑνός μέν ἦταν ἀδιανόητες σέ παλαιότερες ἐποχές, καί ἀφʼ  ἑτέρου χρήζουν ἰδιαίτερης ἀντιμετώπισης σέ κοινωνικό, πρακτικό καί ποιμαντικό ἐπίπεδο, τό ὁποῖο καί μᾶς ἀφορᾶ. Δέν ἀπέχει μάλιστα πολύ ἡ ἐποχή, πού μέ κυβερνητική ἀπόφαση, οἱ ἐκκλησίες ἔμειναν κλειστές καί ὁ λαός τοῦ Θεοῦ ἀλειτούργητος ἐπί μακρόν. Τά προβλήματα πού ἀντιμετωπίζουν σήμερα τόσο οἱ κοινωνίες, ὅσο καί οἱ ἄνθρωποι ξεχωριστά, εἶναι πολλά καί ὅπως φαίνεται, δυσεπίλυτα. Ὅλα ὅμως αὐτά τά ἀτομικά καί τά κοινωνικά προβλήματα, ἄν παρατηρήσουμε καλά, θά διαπιστώσουμε ὅτι εἴτε εἶναι ἀμιγῶς πνευματικά, εἴτε ἔχουν πνευματικά αἴτια. Καλούμαστε, ἑπομένως, ὡς ποιμένες τοῦ λογικοῦ ποιμνίου τοῦ Θεοῦ, νά ἐνσκήψουμε στά προβλήματα αὐτά, νά σταλάξουμε στίς πληγές τῶν ἀνθρώπων τό βάλσαμο τοῦ θείου ἐλέους καί νά περιδέσουμε τίς πληγές τους μέ τόν λόγο τῆς Ἀληθείας. Καί ἐάν οἱ σειρῆνες τῆς ἐποχῆς μας ἀπαιτοῦν μονάχα ὑλική στήριξη, γνωρίζουμε πολύ καλά ὅτι «Οὐκ ἐπ' ἄρτῳ μόνῳ ζήσεται ὁ ἄνθρωπος, ἀλλ' ἐπὶ παντὶ ῥήματι ἐκπορευομένῳ διὰ στόματος Θεοῦ» (Ματθ. δ´, 4).

Ὥσπερ ὁ χρυσὸς τῇ γῇ μέμικται...

Λευτέρης Βελέτζας: Ορίζοντες (χαρακτικό)

Ὥσπερ ὁ χρυσὸς τῇ γῇ μέμικται͵ εἶτα διϋλιζόμενος ὑπὸ τοῦ ὕδατος φανερὸς γίνεται ἀπὸ τῆς γῆς͵ πάλιν δὲ εἰς χωνευτήριον βάλλεται͵ ἕως οὗ καθαρισθῇ τελείως͵ καὶ τότε λαμβάνει εἰκόνα βασιλέως καὶ εἰς ἐμπορίαν ἀπέρχεται καὶ εἰς θησαυροὺς βασιλικοὺς ἀποτίθεται· πρὸ δὲ τοῦ διϋλισθῆναι κατεπατεῖτο ὑπὸ τῶν θηρίων͵ οὕτω καὶ ἡ ψυχὴ ἐν γῇ οὖσα μετὰ τῆς ἁμαρτίας μεμιγμένη ὑπὸ τῶν θηρίων τῶν πονηρῶν πνευμάτων κατεπατεῖτο͵ εἶτα ὑπὸ τοῦ πνεύματος͵ τοῦ οὐρανίου ὕδατος͵ διϋλίζεται καὶ πρῶτον φανεροῦται λαμβάνουσα χάριν καὶ γινώσκει ἑαυτὴν χωριζομένην τῆς κακίας· εἶτα εἰς τὸ χωνευτήριον τῆς δοκιμασίας βάλλεται͵ ἵνα τελείως καθαρισθῇ ἀπὸ παντὸς ῥύπου͵ καὶ οὕτως εἰκόνα βασιλέως οὐρανίου λαμβάνει καὶ μορφοῦται Χριστὸς ἐν αὐτῇ καὶ τότε καθαρὰ γενομένη εὔχρηστός ἐστι τῷ δεσπότῃ καὶ εἰς τοὺς βασιλικοὺς θησαυροὺς ἀποτίθεται ἐν τῇ βασιλείᾳ τῶν οὐρανῶν. 

Ἅγ. Μακάριος ὁ Αἰγύπτιος

Χριστούγεννα

 

Ὁ «θρησκευτικός» ὅρκος εἶναι πολιτικός

    Ἡ πρόταση γιά τήν κατάργηση τοῦ «θρησκευτικοῦ» ὅρκου, κάθε φορά πού τίθεται ἐπί τάπητος ἡ ἀναθεώρηση κάποιων ἄρθρων τοῦ Συντάγματος, ἐπανέρχεται ἀπό διάφορους κύκλους μέ διαφορετικά, κατά περίπτωση, πολιτικά ἤ ἰδεολογικά κίνητρα καί αἰτιάσεις. Τά πρῶτα, βεβαίως, δέν εἶναι πάντοτε εὐδιάκριτα, μέ ἀποτέλεσμα νά καθίσταται εὔκολη ἡ παρερμηνεία ἀκόμα καί τῶν πλέον ἀγαθῶν προθέσεων· οἱ λόγοι ὅμως πού ἐπικαλοῦνται εἶναι πασίδηλοι καί ἐφ' ὅσον τίθενται, καθίστανται αὐτομάτως ἀντικείμενο συζητήσεως καί κριτικῆς, μέ βάση τήν λογική καί τά κατά περίπτωση δεδομένα. Καί τά ἐπιχειρήματα πού προτάσσονται σέ αὐτή τήν καθ’ ὅλα πολιτική συζήτηση, διακρίνονται σέ τρεῖς ὁμάδες: σέ θεολογικά, μέ ἀφετηρία τήν σχετική ἀπαγόρευση τοῦ Εὐαγγελίου· σέ ἱστορικά, ἐπειδή «τόν ἐπέβαλαν οἱ Βαυαροί»· καί σέ πολιτικά, ἐπειδή εἶναι ἀνάγκη νά προστατέψουμε τό οὐδετερόθρησκο κράτος καί νά προχωρήσουμε σέ διαχωρισμό ἀπό τήν Ἐκκλησία.

Μ. Βασιλείου: Ὁμιλία ὅτι ὁ Θεός δέν εἶναι αἴτιος τῶν κακῶν

 

Εἰσαγωγή, ἀπόδοση στήν Νεοελληνική, σχόλια:

ἀρχιμ. Χερουβείμ Βελέτζας

Ἱεροκήρυκας τῆς Ἱ. Μ. Κερκύρας, Παξῶν καί Διαποντίων Νήσων

Κάθε φορά πού συμβαίνει κάποια φυσική ἤ μή καταστροφή, ἡ ὁποία μάλιστα ἐπιφέρει τόν θάνατο σέ πολλές ἀνθρώπινες ζωές, στόν νοῦ καί στά χείλη πολλῶν (πιστῶν εἴτε ὄχι) ἀνέρχεται τό ἐρώτημα: Γιατί συνέβη αὐτή ἡ συμφορά; γιατί ὁ Θεός ἐπέτρεψε τοῦτο τό κακό; γιατί, ὡς παντοδύναμος, δέν τό ἀπέτρεψε; γιά ποῖον λόγο ἀφήνει νά χάνονται τόσες ἀνθρώπινες ζωές; εἶναι, τελικά, πρόξενος κακῶν ὁ Θεός; Ἰδιαιτέρως δέ στήν ἐποχή μας, ἡ ὁποία ἔχει θεοποιήσει τήν ἐπιστήμη, τήν τεχνολογία, τόν «ὀρθό λόγο», τό ἐγώ ἑνός ἑκάστου καί τίς γήινες ἐπιθυμίες του (γι' αὐτό καί οἱ περισσότεροι κομπάζουν γιά τά ὑλικά ἀγαθά πού ἀπολαμβάνουν καί εὔκολα κατηγοροῦν τούς πάντες πλήν αὐτῶν τῶν ἰδίων γιά ὅλα τά κακά τοῦ κόσμου), κατά κανόνα παραθεωρεῖται ἡ πνευματική διάσταση τῶν πραγμάτων εἴτε σέ φιλοσοφικό εἴτε σέ θεολογικό ἐπίπεδο· μέ ἀποτέλεσμα νά ἀπορρίπτεται ἡ ὕπαρξη τοῦ Θεοῦ ἤ, στήν καλύτερη τῶν περιπτώσεων, νά θεωρεῖται ὁ Θεός ὡς ὑπηρέτης τῆς ἀτομικῆς ἄνεσης καί τῆς ἐν γένει εὐδαιμονίας, κατά τίς ἐπιθυμίες τοῦ καθενός. Μέ αὐτές τίς συνθῆκες, οἱ ἀνθρώπινες συμφορές, πόλεμοι, σεισμοί, πεῖνες κλπ, ἀποτελοῦν γιά τούς πολλούς ἀπόδειξη ὅτι δέν ὑπάρχει Θεός· ἡ ἀλήθεια, ὡστόσο, εἶναι ὅτι ἡ αἰτίαση αὐτή ἀποτελεῖ τήν ἀφορμή τῆς ἀπιστίας τους, ἡ αἰτία εἶναι ἐσωτερική καί βαθύτερη.

Ὁ Λόγος (με´) Εἰς τό ἅγιον Πάσχα, τοῦ ἁγίου Γρηγορίου τοῦ Θεολόγου*

Ἀπό τίς σωζόμενες ὁμιλίες τοῦ ἁγίου Γρηγορίου τοῦ Θεολόγου, ἡ πρώτη1 καί ἡ τεσσαρακοστή πέμπτη2 εἶναι ἀφιερωμένες στήν ἑορτή τῆς Ἀναστάσεως τοῦ Χριστοῦ. Ἄν καί ἡ πρώτη εἶναι ἀρκετά σύντομη, ἐν τούτοις μαζί μέ τήν τελευταία καί πολύ ἐκτενέστερη, τήν ὁποία θά μελετήσουμε στήν συνέχεια, ἀποτελοῦν ἐξαιρετικά παραδείγματα ἐκκλησιαστικῆς ρητορικῆς, μάθημα ὀρθοδόξου θεολογίας, σημεῖο ἀναφορᾶς τῶν μεταγενεστέρων Πατέρων τῆς Ἐκκλησίας καί πηγή ἔμπνευσης τῶν ὑμνογράφων, μέ κορυφαῖο τόν ἅγιο Ἰωάννη τόν Δαμασκηνό. Εἰδικότερα, ὁ κανόνας ἀλλά καί διάφοροι ἄλλοι ὕμνοι τῆς ἑορτῆς τοῦ Πάσχα, περιέχουν ὁλόκληρες φράσεις ἀπό τούς λόγους αὐτούς, ἐλάχιστα προσαρμοσμένες στίς ἀνάγκες τοῦ ποιητικοῦ λόγου. Γιά παράδειγμα, ἡ ἀρχή τοῦ πρώτου λόγου, «Ἀναστάσεως ἡμέρα͵ καὶ ἡ ἀρχὴ δεξιὰ, καὶ λαμπρυνθῶμεν τῇ πανηγύρει, καὶ ἀλλήλους περιπτυξώμεθα· εἴπωμεν͵, ἀδελφοὶ, καὶ τοῖς μισοῦσιν ἡμᾶς, μὴ ὅτι τοῖς δι΄ ἀγάπην τι πεποιηκόσιν͵ ἢ πεπονθόσι· συγχωρήσωμεν πάντα τῇ ἀναστάσει», ἀναπαράγεται σχεδόν αὐτολεξί στό δοξαστικό τῶν Αἴνων3· καί ἡ φράση, «Χθὲς συνεσταυρούμην Χριστῷ, σήμερον συνδοξάζομαι· χθὲς συνενεκρούμην, συζωοποιοῦμαι σήμερον· χθὲς συνεθαπτόμην, σήμερον συνεγείρομαι», συναντᾶται σ’ ἕνα ἀπό τά τροπάρια τῆς γ’ ὡδῆς4.

Ἡ ὁσία Μαρία ἡ Αἰγυπτία, ὁ τελώνης καί ὁ ληστής (ἤ λόγος περί μετανοίας)

(φωτογραφία από pemptousia.gr)

(Ὁμιλία στόν ἱερό ναό Ἁγίου Νεκταρίου Πρεβέζης, κατά τόν Κατανυκτικό Ἑσπερινό τῆς Ε' Κυριακῆς τῶν Νηστειῶν, 2.4.2023)

«Ἔδωκας κληρονομίαν τοῖς φοβουμένοις τὸ ὄνομά σου, Κύριε»1.

Τοῦτος ὁ στίχος τοῦ Ψαλτηρίου, Σεβασμιώτατε, σεβαστοί πατέρες καί ἀγαπητοί ἀδελφοί χριστιανοί, τόν ὁποῖο ψάλλαμε νωρίτερα, κατά τήν διάρκεια τοῦ ἀποψινοῦ Κατανυκτικοῦ Ἑσπερινοῦ, συγκεφαλαιώνει τό περιεχόμενο τοῦ πνευματικοῦ μας ἀγῶνα ἀλλά καί τῆς ἐν ἡμῖν ἐλπίδος, ἰδιαιτέρως δέ κατά τήν περίοδο τῆς ἁγίας καί Μεγάλης Τεσσαρακοστῆς, τήν ὁποία καί διανύουμε. Διότι τό «Κύριε» ἀποτελεῖ ὁμολογία πίστεως, ἀναγνωρίζουμε δηλαδή τόν τριαδικό Θεό ὡς κύριό μας καί ἑπομένως θέτουμε τόν ἑαυτό μας κάτω ἀπό τίς προσταγές του. Ὁ φόβος δέ τοῦ ὀνόματος τοῦ Θεοῦ σημαίνει τόν σεβασμό πρός τόν Θεό καί τήν τήρηση τῶν ἐντολῶν του. Ἐνῶ ἡ κληρονομία, τήν ὁποῖα μᾶς δίνει, δέν εἶναι ἄλλη ἀπό τήν βασιλεία τοῦ Θεοῦ, ὅπως μᾶς λέει ξεκάθαρα στό Εὐαγγέλιο τῆς Κρίσεως: «τότε ἐρεῖ ὁ βασιλεὺς τοῖς ἐκ δεξιῶν αὐτοῦ· δεῦτε, οἱ εὐλογημένοι τοῦ πατρός μου, κληρονομήσατε τὴν ἡτοιμασμένην ὑμῖν βασιλείαν ἀπὸ καταβολῆς κόσμου»2. Γιατί, ὅμως, λέει «Ἔδωκας» καί δέν λέει «θά δόσεις»; Διότι, κατά τούς ἀψευδεῖς λόγους τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ, «ἡ βασιλεία τοῦ θεοῦ ἐντός ὑμῶν ἐστίν»3, γι’ αὐτό καί μετά τήν βάπτισή του στόν Ἰορδάνη ποταμό καί τήν τεσσαρακονθήμερη νηστεία στήν ἔρημο, τό πρῶτο πρᾶγμα πού κήρυξε εἶναι: «Μετανοεῖτε, ἤγγικεν γάρ ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν»4.

Εἰσαγωγή στήν ἁγία καί Μεγάλη Τεσσαρακοστή

 (Ὁμιλία στόν ἱερό μητροπολιτικό ναό Ἁγίας Τριάδος Μύρινας Λήμνου, κατά τόν Κατανυκτικό Ἑσπερινό τῆς Κυριακῆς τῆς Τυρινῆς, 26.2.2023)

«Μὴ ἀποστρέψῃς τὸ πρόσωπόν σου ἀπὸ τοῦ παιδός σου, ὅτι θλίβομαι, ταχὺ ἐπάκουσόν μου. πρόσχες τῇ ψυχῇ μου καὶ λύτρωσαι αὐτήν»1.

Αὐτόν τόν στίχο τοῦ Ψαλτηρίου, Σεβασμιώτατε, σεβαστοί πατέρες καί ἀγαπητοί ἀδελφοί χριστιανοί, τούτη τήν προσευχή καί ἱκεσία ἀπευθύναμε πρό ὀλίγου πρός τόν Κύριο καί Θεό μας, τόν Πατέρα καί τόν Υἱό καί τό Ἅγιον Πνεῦμα, μιμούμενοι τήν ταπείνωση του Τελώνη καί ἐκζητοῦντες τό ἔλεός του καί τήν ἄπειρο φιλανθρωπία του. Παρακαλοῦμε νά μήν ἀποστρέψει τό πρόσωπό του ἀπό τά παιδιά του· ἡ φράση, βεβαίως, εἶναι μεταφορική, ἀφοῦ ὁ Θεός εἶναι πνεῦμα καί δέν ἔχει ἀνθρώπινη μορφή· ἐν τούτοις, ἀπεστράφη ὁ Θεός τόν Ἀδάμ, ἐξ αἰτίας τῆς παραβάσεως, ἀποξενώθηκε ἀπό τόν ἄνθρωπο ἤ μᾶλλον ὁ ἄνθρωπος ἀποξενώθηκε ἀπό τόν Θεό, ἐξ αἰτίας τῆς ἁμαρτίας. Ἡ ὁποία μᾶς ὑποδουλώνει καί μᾶς συνθλίβει, γι’ αὐτό καί μέ συντριβή συνεχίζουμε νά τόν παρακαλοῦμε, νά μᾶς ἀκούσει γρήγορα καί νά λυτρώσει τήν ψυχή μας ἀπό τόν θάνατο, στόν ὁποῖο ἡ ἁμαρτία μᾶς ἔχει καταδικάσει.

Εἰς τήν 20ετίαν ἀπό τῆς ἐνθρονίσεως τοῦ Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Κερκύρας, Παξῶν καί Διαποντίων Νήσων κ. Νεκταρίου

Χαίρει σήμερα ἡ τοπική μας ἐκκλησία τῆς Κερκύρας, τῶν Παξῶν καί τῶν Διαποντίων Νήσων, Σεβασμιώτατε πάτερ καί δέσποτα, ἀξιότιμοι ἐκπρόσωποι τῶν ἀρχῶν τοῦ νησιοῦ μας, σεβαστοί πατέρες καί ἀγαπητοί ἀδελφοί χριστιανοί, ἐπειδή συμπληρώνονται εἴκοσι χρόνια ἀπό τήν ἐνθρόνιση τοῦ σεπτοῦ ποιμενάρχου μας στήν ἱερά μητρόπολή μας καί τήν ἀνάληψη τῶν καθηκόντων του. Πάνδημος ὁ λαός σᾶς ὑποδέχθηκε, Σεβασμιώτατε, μέ προεξάρχοντες τούς τοπικούς ἄρχοντες, μέ σημαιοστολισμένους τούς δρόμους καί τίς πλατεῖες, μικροί μετά νεωτέρων, οἱ φιλαρμονικές νά παιανίζουν, νέοι μέ παραδοσιακές φορεσιές, τά σχολεῖα παρατεταγμένα μέ τίς στολές τῶν παρελάσεων καί ἄνθρωποι πλημμύρισαν τήν πλατεῖα καί τά καντούνια καί ἀπό τά στολισμένα παράθυρα τῶν ἀνωγείων ἔρραιναν μέ δάφνες καί ροδοπέταλα τό διάβα σας.

Περί τρόπων καί προαιρέσεως

Πῶς, ἄραγε, θά ἐνεργοῦσε ὁ Χριστός στήν περίπτωσι τῆς βαπτίσεως τῶν τέκνων συμβιούντων ὁμοφυλοφίλων, τά ὁποῖα ἀπεκτήθησαν μέσῳ παρενθέτου μητρότητος; Ὑποθέσεις ἴσως διατυπωθοῦν πολλές, οὐδείς ὅμως γνωρίζει τά κρίματα τοῦ Θεοῦ. Γνωρίζουμε ὡστόσο πολύ καλά τί ἔκανε καί εἶπε: δέν κατέκρινε τήν μοιχαλίδα, οὔτε τήν ἐδικαίωσε, ἀλλά τήν παρώτρυνε λέγων «πορεύου καί μηκέτι ἁμάρτανε». Ομοίως, μέ ἤπιο τρόπο ἤλεγξε τήν σαμαρείτιδα γιά τόν βίο της. Γιατί τό ζητούμενο εἶναι ἡ μετάνοια τοῦ ἁμαρτωλοῦ, ὄχι ἡ καταδίκη του.

Η ΚΛΙΜΑΚΑ ΤΩΝ ΑΡΕΤΩΝ (Δ’ Κυριακή τῶν Νηστειῶν)*

 

      Ἡ ἁγία μας Ἐκκλησία τιμᾶ καί προβάλλει σήμερα, σεβαστοί πατέρες καί ἀγαπητοί ἀδελφοί χριστιανοί, τήν μορφή τοῦ ἁγίου Ἰωάννου τοῦ Σιναΐτου, ὁ ὁποῖος συνέγραψε ἕνα ἀπό τά προσφιλέστερα στούς μοναχούς καί πολυδιαβασμένο βιβλίο μέ τίτλο «Ἡ Κλῖμαξ», καί ἐξ’ αὐτοῦ εἶναι γνωστός καί ὡς Ἰωάννης τῆς Κλίμακος. Ἡ μνήμη του τιμᾶται τήν 30ή Μαρτίου, καί ἐξαιρέτως κατά τήν σημερινή Τετάρτη Κυριακή τῶν Νηστειῶν.

    Τίς πρῶτες δύο Κυριακές τῆς ἁγίας καί Μεγάλης Τεσσαρακοστῆς, ἡ ἁγία μας Ἐκκλησία μᾶς δίδαξε τήν σημασία τῆς ὀρθοδοξίας, δηλαδή τῆς ὀρθῆς πίστης· γιατί στό ἐπίκεντρο τῆς διδασκαλίας τῆς ἕβδομης Οἰκουμενικῆς Συνόδου, ἡ ὁποία ἀνεστήλωσε τίς ἱερές εἰκόνες, βρίσκεται ἡ ὀρθόδοξη διδασκαλία γιά τό πρόσωπο τοῦ Χριστοῦ, ἐνῶ στίς Συνόδους πού πρωταγωνίστησε ὁ ἅγιος Γρηγόριος ὁ Παλαμᾶς, ἀνεδείχθη ἡ ὀρθόδοξη διδασκαλία περί τῆς Ἁγίας Τριάδος καί τῶν θείων, ἀκτίστων ἐνεργειῶν. Καί ἀφοῦ στό μέσο τῆς Μεγάλης Τεσσαρακοστῆς ὕψωσε τόν Τίμιο Σταυρό, ὅπως ἄλλοτε ὁ Μωυσῆς ὕψωσε ἐπί ξύλου στό μέσον τῆς κατασκήνωσης των ἑβραίων τό χάλκινο φίδι, τίς ἑπόμενες δύο Κυριακές προβάλλει δύο πρότυπα ὀρθοπραξίας. Τόν ἅγιο Ἰωάννης τῆς Κλίμακος, ὁ ὁποῖος μᾶς διδάσκει ὅλες τίς πτυχές τοῦ πνευματικοῦ ἀγῶνα τοῦ χριστιανοῦ, καί τήν ὁσία Μαρία ἡ Αἰγυπτία, πού μᾶς ὑπενθυμίζει τήν σημασία τῆς μετανοίας καί ὅτι ὅπου ὑπάρχει διάθεση μετανοίας, ἐκεῖ ὑπάρχει καί ἐλπίδα σωτηρίας. Μέ αὐτά τά πνευματικά ἐφόδια προετοιμασμένοι, εἰσερχόμαστε μαζί μέ τόν Κύριό μας θριαμβευτικά στήν Ἱερουσαλήμ καί καλούμαστε νά συσταυρωθοῦμε μέ τόν Χριστό, ὥστε καί νά ἀπολαύσουμε τό ἀνέσπερο φῶς τῆς Ἀναστάσεώς του.

Ὀρθοδοξίας ὁ φωστήρ (Ἅγιος Γρηγόριος ὁ Παλαμᾶς)*

    «Ὀρθοδοξίας ὁ φωστὴρ, Ἐκκλησίας τὸ στήριγμα καὶ διδάσκαλε, τῶν μοναστῶν ἡ καλλονὴ, τῶν θεολόγων ὑπέρμαχος ἀπροσμάχητος· Γρηγόριε θαυματουργὲ, Θεσσαλονίκης τὸ καύχημα, κῆρυξ τῆς χάριτος· ἱκέτευε διὰ παντός, σωθῆναι τὰς ψυχὰς ἡμῶν.»
    Σεβασμιώτατε, σεβαστοί πατέρες καί ἀδελφοί χριστιανοί, ἑορτάζει ἡ ἁγία μας Ἐκκλησία σήμερα, δευτέρα Κυριακή τῶν Νηστειῶν, καί πανηγυρίζει τήν μνήμη τοῦ ἐν ἁγίοις πατρός ἡμῶν Γρηγορίου, ἀρχιεπισκόπου Θεσσαλονίκης τοῦ Παλαμᾶ· καί στό ἀπολυτίκιόν του, τό ὁποῖο μόλις ἀναγνώσαμε, ἀντί ἄλλου ἐπαίνου, ἀπαριθμεῖ τα πνευματικά στολίδια πού κοσμοῦν τήν ζωή καί τήν προσωπικότητά του, ὅπως θά δοῦμε στήν συνέχεια. Ἡ σημερινή ἑορτή εἶναι τρόπον τινά προέκταση τῆς παρελθούσης Κυριακῆς, κατά τήν ὁποία πανηγυρίσαμε τήν ἀναστήλωση τῶν ἱερῶν εἰκόνων καί τόν θρίαμβο τῆς Ὀρθοδοξίας. Μάλιστα, στό «Συνοδικόν τῆς Ὀρθοδοξίας», τό ὁποῖο ἀναγιγνώσκεται κατά τήν λιτάνευση τῶν ἱερῶν εἰκόνων, μετά τούς ὅρους τῆς Ἑβδόμης Οἰκουμενικῆς Συνόδου, δηλαδή τήν ἐπακριβῆ διατύπωση τῆς θεολογίας τῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας περί τῆς τιμῆς καί προσκυνήσεως τῶν εἰκόνων, περιλαμβάνονται οἱ ὅροι τῆς Συνόδου τῆς Κωνσταντινουπόλεως τοῦ 1341, στήν ὁποία πρωταγωνίστησε ὁ σήμερα τιμώμενος ἅγιος.

Ἐτέχθη ἡμῖν σήμερον σωτήρ

 Ἐτέχθη ἡμῖν σήμερον σωτήρ

(Χριστούγεννα 2021)

«Μὴ φοβεῖσθε· ἰδοὺ γὰρ εὐαγγελίζομαι ὑμῖν χαρὰν μεγάλην ἥτις ἔσται παντὶ τῷ λαῷ, ὅτι ἐτέχθη ὑμῖν σήμερον σωτὴρ ὅς ἐστιν Χριστὸς Κύριος ἐν πόλει Δαυῒδ.» (Λουκ. β’ 10-11)

Μέ τά λόγια τοῦτα, ἀνήγγειλε ὁ ἄγγελος Κυρίου τήν γέννηση τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ στούς ταπεινούς ποιμένες τῆς Βηθλεέμ, καί δι’ αὐτῶν σέ ὅλον τόν κόσμο, τότε καί σήμερα καί πάντοτε. Μή φοβᾶστε, γιατί σᾶς ἀναγγέλλω μεγάλη χαρά, ἡ ὁποία θά γεμίσει ὅλους τούς ἀνθρώπους, κι αὐτή ἡ χαρά εἶναι ὅτι σήμερα στήν πόλη τοῦ Δαυίδ, στήν Βηλεέμ, γεννήθηκε ὁ σωτῆρας σας, ὁ ὁποῖος εἶναι Χριστός Κύριος.

Οἱ τιμές καί οἱ τιμητές

Εἴθισται, λέει, στίς ἐκδηλώσεις μνήμης ἀνά τήν πατρίδα μας γιά τό ὁλοκαύτωμα τῆς γερμανικῆς Κατοχῆς, νά προσκαλοῦνται καί ἐκπρόσωποι τῆς Γερμανίας· γι αὐτό καί ἡ πρόσκληση [1] στόν Πρόεδρο τῆς Τουρκίας, νά παραστῆ στίς ἐπίσημες ἐκδηλώσεις γιά τά διακόσια χρόνια τῆς Ἑλληνικῆς Παλιγγενεσίας καί τῆς Ἐπαναστάσεως τοῦ 1821. Βέβαια, ἡ σημερινή Γερμανία, διά τῶν ἐκπροσώπων της, συμμερίζεται τον πόνο πού προκάλεσε ὁ ὄλεθρος τόν ὁποῖο ἡ ἴδια προξένησε καί δηλώνει μεταμέλεια, παρ’ ὅλο πού δέν δέχεται νά καταβάλει τίς ὀφειλόμενες ἀποζημιώσεις. Ὅποιος παρίσταται, τρανός καί ἄσημος, δέν μπορεῖ παρά νά συμμερίζεται τίς θέσεις του ἑλληνικοῦ πνεύματος καί τήν στάση τοῦ λαοῦ μας, διαχρονικά, ὑπέρ τῆς Ἐλευθερίας· αὐτό δηλώνει ἡ παρουσία του.

Τα πνεύματα της πονηρίας [Ε’ Ματθαίου] (12.7.2020)

Την περασμένη Κυριακή, αδελφοί χριστιανοί, είδαμε μέσα από την διήγηση του Ευαγγελίου την θεραπεία του παράλυτου δούλου του εκατόνταρχου και διδαχθήκαμε την δύναμη της πίστης και ότι ο θεάνθρωπος Ιησούς Χριστός έχει την δύναμη να επεμβαίνει στην δημιουργία και να θεραπεύει κάθε σωματική ασθένεια. Σήμερα μάς διδάσκει ότι πέραν του ορατού και αισθητού κόσμου υπάρχει και ο αόρατος, ο πνευματικός κοσμος, τον οποίο επίσης ορίζει και εξουσιάζει, ως Θεός και δημιουργός, «ποιητής ουρανού και γης, ορατών τε πάντων και αοράτων».