Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Τριώδιον. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Τριώδιον. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Ἡ ὁσία Μαρία ἡ Αἰγυπτία, ὁ τελώνης καί ὁ ληστής (ἤ λόγος περί μετανοίας)

(φωτογραφία από pemptousia.gr)

(Ὁμιλία στόν ἱερό ναό Ἁγίου Νεκταρίου Πρεβέζης, κατά τόν Κατανυκτικό Ἑσπερινό τῆς Ε' Κυριακῆς τῶν Νηστειῶν, 2.4.2023)

«Ἔδωκας κληρονομίαν τοῖς φοβουμένοις τὸ ὄνομά σου, Κύριε»1.

Τοῦτος ὁ στίχος τοῦ Ψαλτηρίου, Σεβασμιώτατε, σεβαστοί πατέρες καί ἀγαπητοί ἀδελφοί χριστιανοί, τόν ὁποῖο ψάλλαμε νωρίτερα, κατά τήν διάρκεια τοῦ ἀποψινοῦ Κατανυκτικοῦ Ἑσπερινοῦ, συγκεφαλαιώνει τό περιεχόμενο τοῦ πνευματικοῦ μας ἀγῶνα ἀλλά καί τῆς ἐν ἡμῖν ἐλπίδος, ἰδιαιτέρως δέ κατά τήν περίοδο τῆς ἁγίας καί Μεγάλης Τεσσαρακοστῆς, τήν ὁποία καί διανύουμε. Διότι τό «Κύριε» ἀποτελεῖ ὁμολογία πίστεως, ἀναγνωρίζουμε δηλαδή τόν τριαδικό Θεό ὡς κύριό μας καί ἑπομένως θέτουμε τόν ἑαυτό μας κάτω ἀπό τίς προσταγές του. Ὁ φόβος δέ τοῦ ὀνόματος τοῦ Θεοῦ σημαίνει τόν σεβασμό πρός τόν Θεό καί τήν τήρηση τῶν ἐντολῶν του. Ἐνῶ ἡ κληρονομία, τήν ὁποῖα μᾶς δίνει, δέν εἶναι ἄλλη ἀπό τήν βασιλεία τοῦ Θεοῦ, ὅπως μᾶς λέει ξεκάθαρα στό Εὐαγγέλιο τῆς Κρίσεως: «τότε ἐρεῖ ὁ βασιλεὺς τοῖς ἐκ δεξιῶν αὐτοῦ· δεῦτε, οἱ εὐλογημένοι τοῦ πατρός μου, κληρονομήσατε τὴν ἡτοιμασμένην ὑμῖν βασιλείαν ἀπὸ καταβολῆς κόσμου»2. Γιατί, ὅμως, λέει «Ἔδωκας» καί δέν λέει «θά δόσεις»; Διότι, κατά τούς ἀψευδεῖς λόγους τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ, «ἡ βασιλεία τοῦ θεοῦ ἐντός ὑμῶν ἐστίν»3, γι’ αὐτό καί μετά τήν βάπτισή του στόν Ἰορδάνη ποταμό καί τήν τεσσαρακονθήμερη νηστεία στήν ἔρημο, τό πρῶτο πρᾶγμα πού κήρυξε εἶναι: «Μετανοεῖτε, ἤγγικεν γάρ ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν»4.

Εἰσαγωγή στήν ἁγία καί Μεγάλη Τεσσαρακοστή



 (Ὁμιλία στόν ἱερό μητροπολιτικό ναό Ἁγίας Τριάδος Μύρινας Λήμνου, κατά τόν Κατανυκτικό Ἑσπερινό τῆς Κυριακῆς τῆς Τυρινῆς, 26.2.2023)



«Μὴ ἀποστρέψῃς τὸ πρόσωπόν σου ἀπὸ τοῦ παιδός σου, ὅτι θλίβομαι, ταχὺ ἐπάκουσόν μου. πρόσχες τῇ ψυχῇ μου καὶ λύτρωσαι αὐτήν»1.

Αὐτόν τόν στίχο τοῦ Ψαλτηρίου, Σεβασμιώτατε, σεβαστοί πατέρες καί ἀγαπητοί ἀδελφοί χριστιανοί, τούτη τήν προσευχή καί ἱκεσία ἀπευθύναμε πρό ὀλίγου πρός τόν Κύριο καί Θεό μας, τόν Πατέρα καί τόν Υἱό καί τό Ἅγιον Πνεῦμα, μιμούμενοι τήν ταπείνωση του Τελώνη καί ἐκζητοῦντες τό ἔλεός του καί τήν ἄπειρο φιλανθρωπία του. Παρακαλοῦμε νά μήν ἀποστρέψει τό πρόσωπό του ἀπό τά παιδιά του· ἡ φράση, βεβαίως, εἶναι μεταφορική, ἀφοῦ ὁ Θεός εἶναι πνεῦμα καί δέν ἔχει ἀνθρώπινη μορφή· ἐν τούτοις, ἀπεστράφη ὁ Θεός τόν Ἀδάμ, ἐξ αἰτίας τῆς παραβάσεως, ἀποξενώθηκε ἀπό τόν ἄνθρωπο ἤ μᾶλλον ὁ ἄνθρωπος ἀποξενώθηκε ἀπό τόν Θεό, ἐξ αἰτίας τῆς ἁμαρτίας. Ἡ ὁποία μᾶς ὑποδουλώνει καί μᾶς συνθλίβει, γι’ αὐτό καί μέ συντριβή συνεχίζουμε νά τόν παρακαλοῦμε, νά μᾶς ἀκούσει γρήγορα καί νά λυτρώσει τήν ψυχή μας ἀπό τόν θάνατο, στόν ὁποῖο ἡ ἁμαρτία μᾶς ἔχει καταδικάσει.

Η ΚΛΙΜΑΚΑ ΤΩΝ ΑΡΕΤΩΝ (Δ’ Κυριακή τῶν Νηστειῶν)*

 


      Ἡ ἁγία μας Ἐκκλησία τιμᾶ καί προβάλλει σήμερα, σεβαστοί πατέρες καί ἀγαπητοί ἀδελφοί χριστιανοί, τήν μορφή τοῦ ἁγίου Ἰωάννου τοῦ Σιναΐτου, ὁ ὁποῖος συνέγραψε ἕνα ἀπό τά προσφιλέστερα στούς μοναχούς καί πολυδιαβασμένο βιβλίο μέ τίτλο «Ἡ Κλῖμαξ», καί ἐξ’ αὐτοῦ εἶναι γνωστός καί ὡς Ἰωάννης τῆς Κλίμακος. Ἡ μνήμη του τιμᾶται τήν 30ή Μαρτίου, καί ἐξαιρέτως κατά τήν σημερινή Τετάρτη Κυριακή τῶν Νηστειῶν.

    Τίς πρῶτες δύο Κυριακές τῆς ἁγίας καί Μεγάλης Τεσσαρακοστῆς, ἡ ἁγία μας Ἐκκλησία μᾶς δίδαξε τήν σημασία τῆς ὀρθοδοξίας, δηλαδή τῆς ὀρθῆς πίστης· γιατί στό ἐπίκεντρο τῆς διδασκαλίας τῆς ἕβδομης Οἰκουμενικῆς Συνόδου, ἡ ὁποία ἀνεστήλωσε τίς ἱερές εἰκόνες, βρίσκεται ἡ ὀρθόδοξη διδασκαλία γιά τό πρόσωπο τοῦ Χριστοῦ, ἐνῶ στίς Συνόδους πού πρωταγωνίστησε ὁ ἅγιος Γρηγόριος ὁ Παλαμᾶς, ἀνεδείχθη ἡ ὀρθόδοξη διδασκαλία περί τῆς Ἁγίας Τριάδος καί τῶν θείων, ἀκτίστων ἐνεργειῶν. Καί ἀφοῦ στό μέσο τῆς Μεγάλης Τεσσαρακοστῆς ὕψωσε τόν Τίμιο Σταυρό, ὅπως ἄλλοτε ὁ Μωυσῆς ὕψωσε ἐπί ξύλου στό μέσον τῆς κατασκήνωσης των ἑβραίων τό χάλκινο φίδι, τίς ἑπόμενες δύο Κυριακές προβάλλει δύο πρότυπα ὀρθοπραξίας. Τόν ἅγιο Ἰωάννης τῆς Κλίμακος, ὁ ὁποῖος μᾶς διδάσκει ὅλες τίς πτυχές τοῦ πνευματικοῦ ἀγῶνα τοῦ χριστιανοῦ, καί τήν ὁσία Μαρία ἡ Αἰγυπτία, πού μᾶς ὑπενθυμίζει τήν σημασία τῆς μετανοίας καί ὅτι ὅπου ὑπάρχει διάθεση μετανοίας, ἐκεῖ ὑπάρχει καί ἐλπίδα σωτηρίας. Μέ αὐτά τά πνευματικά ἐφόδια προετοιμασμένοι, εἰσερχόμαστε μαζί μέ τόν Κύριό μας θριαμβευτικά στήν Ἱερουσαλήμ καί καλούμαστε νά συσταυρωθοῦμε μέ τόν Χριστό, ὥστε καί νά ἀπολαύσουμε τό ἀνέσπερο φῶς τῆς Ἀναστάσεώς του.

Ὀρθοδοξίας ὁ φωστήρ (Ἅγιος Γρηγόριος ὁ Παλαμᾶς)*


    «Ὀρθοδοξίας ὁ φωστὴρ, Ἐκκλησίας τὸ στήριγμα καὶ διδάσκαλε, τῶν μοναστῶν ἡ καλλονὴ, τῶν θεολόγων ὑπέρμαχος ἀπροσμάχητος· Γρηγόριε θαυματουργὲ, Θεσσαλονίκης τὸ καύχημα, κῆρυξ τῆς χάριτος· ἱκέτευε διὰ παντός, σωθῆναι τὰς ψυχὰς ἡμῶν.»
    Σεβασμιώτατε, σεβαστοί πατέρες καί ἀδελφοί χριστιανοί, ἑορτάζει ἡ ἁγία μας Ἐκκλησία σήμερα, δευτέρα Κυριακή τῶν Νηστειῶν, καί πανηγυρίζει τήν μνήμη τοῦ ἐν ἁγίοις πατρός ἡμῶν Γρηγορίου, ἀρχιεπισκόπου Θεσσαλονίκης τοῦ Παλαμᾶ· καί στό ἀπολυτίκιόν του, τό ὁποῖο μόλις ἀναγνώσαμε, ἀντί ἄλλου ἐπαίνου, ἀπαριθμεῖ τα πνευματικά στολίδια πού κοσμοῦν τήν ζωή καί τήν προσωπικότητά του, ὅπως θά δοῦμε στήν συνέχεια. Ἡ σημερινή ἑορτή εἶναι τρόπον τινά προέκταση τῆς παρελθούσης Κυριακῆς, κατά τήν ὁποία πανηγυρίσαμε τήν ἀναστήλωση τῶν ἱερῶν εἰκόνων καί τόν θρίαμβο τῆς Ὀρθοδοξίας. Μάλιστα, στό «Συνοδικόν τῆς Ὀρθοδοξίας», τό ὁποῖο ἀναγιγνώσκεται κατά τήν λιτάνευση τῶν ἱερῶν εἰκόνων, μετά τούς ὅρους τῆς Ἑβδόμης Οἰκουμενικῆς Συνόδου, δηλαδή τήν ἐπακριβῆ διατύπωση τῆς θεολογίας τῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας περί τῆς τιμῆς καί προσκυνήσεως τῶν εἰκόνων, περιλαμβάνονται οἱ ὅροι τῆς Συνόδου τῆς Κωνσταντινουπόλεως τοῦ 1341, στήν ὁποία πρωταγωνίστησε ὁ σήμερα τιμώμενος ἅγιος.

Ο ιατρός ψυχών και σωμάτων [Κυριακή Β’ Νηστειών] (15.3.2020)


Την πίστη και πάλι σήμερα, αδελφοί χριστιανοί, προβάλλει και τονώνει η αγία μας Εκκλησία. Πίστη στο πρόσωπο του Κυρίου μας Ιησού Χριστού, ότι δηλαδή είναι Θεος αληθινός και τέλειος άνθρωπος συνάμα, ο δημιουργός του σύμπαντος και ο χορηγός της ζωής, ο ιατρός των ψυχών και των σωμάτων ημών. Στο ανάγνωσμα από την προς Εβραίους επιστολή, ο απόστολος Παύλος ομολογεί και λέει μεταξύ άλλων ότι «Σύ, Κύριε, στην αρχή θεμελίωσες την γη και έργα των χεριών σου είναι οι ουρανοί‧ αυτοί θα χαθούν, σύ όμως διαμένεις‧ αυτοί θα παλιώσουν σαν το πανωφόρι και θα τούς διπλώσεις σαν το ρούχο και θα τους αλλάξεις, σύ όμως παραμένεις ο ίδιος και δεν γηράσκεις. Σε ποιον άραγε από τους αγγέλους είπε ποτέ “-Κάτσε στα δεξιά μου μέχρι να θέσω τους εχθρούς σου υποπόδιο στα πόδια σου;”»[1]. Αλλά και η περικοπή από το κατά Μάρκον Ευαγγέλιο, με το θαύμα που περιγράφει, την ίδια πίστη έρχεται να ενισχύσει. Βρισκόταν, λέει, ο Χριστός στην Καπερναούμ, σε κάποιο σπίτι, και μαζεύτηκε κόσμος πολύς για να τόν ακούσει. Προσήλθαν και τέσσερις άνθρωποι που σήκωναν έναν παράλυτο και επειδή δεν μπορούσαν να πλησιάσουν εξ αιτίας του πλήθους, ξεσκέπασαν την στέγη και κατέβασαν με σχοινιά το κρεβάτι με τον παράλυτο. Βλέποντας την πίστη τους ο Ιησούς είπε στον παράλυτο, -Παιδί μου, συγχωρέθηκαν οι αμαρτίες σου. Κάποιοι από τους γραμματείς που βρισκονταν εκεί συλλογίζονταν «Γιατί αυτός λέει τέτοιες βλασφημίες;» Τότε ο Κύριος τούς απάντησε, -Γιατί η καρδιά σας σκέφτεται αυτά; τί είναι ευκολότερο να πει κανείς στον παράλυτο, ότι συγχωρούνται οι αμαρτίες σου ή να τού πει σήκω, φορτώσου το κρεβάτι σου και περπάτα; για να δείτε όμως ότι ο υιός του ανθρώπου έχει εξουσία να συγχωρεί αμαρτίες, -Σ’ εσένα μιλώ, λέει στον παράλυτο, σήκω και πάρε το κρεβάτι σου και πήγαινε στο σπίτι σου. Τότε ο παράλυτος σηκώθηκε, σήκωσε το κρεβάτι και εξήλθε, και όλοι δόξαζαν τον Θεό λέγοντας ότι ουδέποτε είχαν δει τέτοιο θαύμα[2].

Η άγκυρα της πίστεως [Κυριακή Α’ Νηστειών - Ορθοδοξίας] (8.3.2020)


Τα ευαγγελικά αναγνώσματα της Πρώτης Κυριακής των Νηστειών, αδελφοί χριστιανοί, μάς μιλούν για την πίστη στον Χριστό. Αλλά και το μεγάλο και σπουδαίο γεγονός της αναστήλωσης των ιερων εικόνων, το οποίο ανελλιπώς γιορτάζουμε κάθε χρόνο από το 843 μέχρι και σήμερα, αυτήν την πίστη καταδεικνύει και διατρανώνει. «Αδελφοί», μάς λέει ο απόστολος Παύλος [1], «με πίστη ο Μωυσής έγινε μέγας και αρνήθηκε να ονομάζεται γιος της κόρης του Φαραώ, προτιμώντας μάλλον να συμπάσχει με τον λαό του Θεού παρά να έχει πρόσκαιρη απόλαυση της αμαρτίας και θεωρώντας την ντροπή του Χριστού ως μεγαλύτερο πλούτο από όλους τους θησαυρούς της Αιγύπτου. Αλλά δεν θα μού φτάσει ο χρόνος να διηγούμαι για τους Κριτές και τους Προφήτες, οι οποίοι με την πίστη υπερνίκησαν βασιλείς, εργάστηκαν την δικαιοσύνη, πέτυχαν τις υποσχέσεις (του Θεού), έφραξαν στόματα λιονταριών, έσβησαν την δύναμη της φωτιάς, ιάθηκαν από ασθένειες. Άλλοι πάλι δεν δέχτηκαν να γλιτώσουν και υπέμειναν μαρτύρια, προσβλέποντας στην μεγαλύτερη ανάσταση (του πνεύματος), περιπαίχτηκαν, μαστιγώθηκαν, φυλακίστηκαν, λιθοβολίστηκαν, πριονίστηκαν, θανατώθηκαν με μαχαίρι, περιπλανήθηκαν σε σπηλιές και βουνά με στερήσεις και κακουχίες, σαν να μην τους άξιζε ο κόσμος. Μαρτύρησαν με τον τρόπο αυτό την πίστη τους και δεν αποκόμισαν την επαγγελία (της Αναστάσεως), επειδή ο Θεός προέβλεψε κάτι καλύτερο, να τελειωθούν μαζί με εμάς».

Λόγος περί νηστείας [Κυριακή της Τυροφάγου] (1.3.2020)

Τις προηγούμενες Κυριακές, αδελφοί χριστιανοί, μάς δίδαξε Χριστός την σημασία της ταπεινοφροσύνης, της μετανοίας και της ελεημοσύνης, οι οποίες ανοίγουν την θύρα του ελέους του Θεού και μάς χαρίζουν την αιώνιο ζωή. Σήμερα μάς δίνει οδηγίες για τη νηστεία που αρχίζει από αύριο, Καθαρά Δευτέρα, και ολοκληρώνεται την αγία και Μεγάλη Εβδομάδα. «Είπε ο Κύριος‧ Εάν συγχωρείτε στους ανθρώπους τα παραπτώματά τους, θα συγχωρήσει και τα δικά σας ο πατέρας σας ο ουράνιος‧ εάν όμως δεν συγχωρήσετε στους ανθρώπους τα παραπτώματά τους, ούτε ο πατέρας σας ο ουράνιος θα συγχωρήσει τα δικά σας. Όταν μάλιστα νηστεύετε, να μη γίνεστε σκυθρωποί σαν τους υποκριτές, γιατί αλλοιώνουν τα πρόσωπά τους για να φανούν στους ανθρώπους ότι νηστεύουν‧ αλήθεια σάς λέω, ότι απέχουν από τον μισθό τους. Σύ όμως όταν νηστεύεις άλειψε (με λάδι) το κεφάλι σου και νίψε το πρόσωπό σου, για να μη φανείς στους ανθρώπους ότι νηστεύεις αλλά στον πατέρα σου που είναι εκεί κρυφά‧ και ο πατέρας σου που βλέπει τα κρυφά, θα σού ανταποδώσει στα φανερά. Μην αποθησαυρίζετε για σάς θησαυρούς πάνω στη γη, οι οποίοι σαπίζουν και τρώγονται και οι κλέφτες σκάβουν και τους κλέβουν. Αλλά να αποθησαυρίζετε για σάς θησαυρούς στον ουρανό, όπου ούτε σαπίζουν ούτε τρώγονται ούτε κλέφτες σκάβουν ούτε τους κλέβουν. Γιατί όπου είναι ο θησαυρός σας, εκεί βρίσκεται και η καρδιά σας»1.

Η ελεημοσύνη [Κυριακή της Απόκρεω] (23.2.2020)

Με τις παραβολές που διηγήθηκε ο Χριστός τις προηγούμενες Κυριακές, αδελφοί χριστιανοί, μάς δίδαξε την σημασία της ταπεινοφροσύνης και της μετανοίας. Είδαμε μάλιστα ότι ο Κύριος δεν εξετάζει το μέγεθος των αμαρτιών ούτε του τελώνη ούτε του άσωτου γιου‧ γιατί, όπως λέει ο ψαλμός, «καρδίαν συντετριμμένην καί τεταπεινωμένην ὁ Θεός οὐκ ἐξουδενώσει». Σήμερα δεν μάς μιλά με παραβολές αλλά μάς αποκαλύπτει ότι το κριτήριο με το οποίο θα κρίνει τον κόσμο κατά την ημέρα της Δευτέρας Παρουσίας του είναι η ελεημοσύνη. Θα έλθει, μάς λέει, και θα φανερωθεί με όλη του την δόξα και θα τον περιστοιχίζουν όλοι οι άγγελοι. Θα συνάξει όλα τα έθνη και θα ξεχωρίσει τους ανθρώπους, όπως ο βοσκός διαχωρίζει τα πρόβατα από τα κατσίκια, τα μεν στα δεξιά του και τα άλλα στα αριστερά. -Ελάτε, οι ευλογημένοι του πατρός μου, να κληρονομήσετε την βασιλεία που ετοιμάστηκε για σάς από την αρχή του κόσμου, θα πει στους εκ δεξιών‧ γιατί πείνασα και μού δώσατε να φάω, δίψασα και με ποτίσατε, ήμουν ξένος και με βάλατε στο σπίτι σας, ήμουν γυμνός και με ντύσατε, αρρώστησα και με επισκεφτήκατε, στη φυλακή ήμουν και ήλθατε σ’ εμένα. Τότε θα απορήσουν οι δίκαιοι: -Κύριε, πότε σε είδαμε σε τέτοια ανάγκη και σε ελεήσαμε; -Αλήθεια σάς λέω, θα αποκριθεί ο Κύριος, εφ` όσον το πράξατε σε έναν από τούτους τους αδελφούς μου τους ελάχιστους, σ` εμένα το κάνατε. Στη συνέχεια θα στραφεί στους εξ ευωνύμων και θα τούς πει: -Φύγετε από κοντά μου και πηγαίνετε στο αιώνιο πυρ, το ετοιμασμένο για τον διάβολο και τους αγγέλους του‧ γιατί πείνασα και δεν μού δώσατε να φάω, δίψασα και δεν με ποτίσατε, ήμουν ξένος και δεν με βάλατε στο σπίτι σας, ήμουν γυμνός και δεν με ντύσατε, αρρώστησα και δεν με επισκεφτήκατε, στη φυλακή ήμουν και δεν ήλθατε σ’ εμένα. -Πότε, Κύριε, σε είδαμε πεινασμένο ή διψασμένο, ή ξένο ή γυμνό ή άρρωστο ή φυλακισμένο και δεν σε διακονήσαμε; -Αλήθεια σάς λέω, θα αποκριθεί, εφ’ όσον δεν το πράξατε σε έναν από τούτους τους ελάχιστους, ούτε σ` εμένα το κάνατε. Και θα απέλθουν αυτοί στην αιώνια κόλαση, οι δε δίκαιοι στην αιώνιο ζωή.

Η επιστροφή [Κυριακή του Ασώτου] (16.2.2020)


Την περασμένη Κυριακη, αδελφοί χριστιανοί, μάς δίδαξε ο Κύριός μας την μεγάλη σημασία της ταπεινοφροσύνης. Σήμερα, μέσα από την παραβολή του Ασώτου υιού, μάς διδάσκει ότι μακριά από τον Θεό δεν υπάρχει ελπίδα σωτηρίας και μάς υπογραμμίζει την σημασία της μετανοίας. Η παραβολή είναι σε όλους γνωστή: ο νεώτερος γιος παίρνει το μερίδιο της πατρικής περιουσίας που τού αναλογεί και φεύγει σε χώρα ξένη, όπου σπαταλά κάθε πλούτο σε χαρές και γλέντια, μέχρι που πεινασμένος καταδέχεται να γίνει βοσκός χοίρων και προσπαθεί να κορέσει την πείνα του με την τροφή τους, τα ξυλοκέρατα. Κάποτε έρχεται σε συναίσθηση, παίρνει τον δρόμο της επιστροφής και όταν ο πατέρας του τρέχει να τον προϋπαντήσει, τού λέει «Πατέρα, αμάρτησα στον ουρανό και σ` εσένα, δεν είμαι άξιος να λέγομαι γιος σου, δέξου με σαν δούλο σου». Ο Πατέρας δεν απαντά με λόγια, αλλά στρώνει λαμπρό τραπέζι για να χαρούν όλοι για την επιστροφή του παιδιού του που ήταν εξαφανισμένο και βρέθηκε, ήταν νεκρό και αναστήθηκε. Τα λόγια του γιου αυτού δεν διαφέρουν από το «Θεέ μου, συγχώρησέ με τον αμαρτωλό» του τελώνη και όπως η προηγούμενη παραβολή, έτσι και η σημερινή απευθύνεται σε εμάς, που θεωρούμε πως είμαστε κοντά στον Θεό, αφού εκείνοι που βρίσκονται μακριά δεν έχουν μάλλον διάθεση να τόν ακούσουν. Ας ακούσουμε όμως με ποιόν τρόπο τα εξηγεί αυτά ο Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος.

Η υψοποιός ταπεινοφροσύνη [Κυριακή τελώνου και φαρισαίου] (9.2.2020)

Αδελφοί χριστιανοί, καλό κι ευλογημένο Τριώδιο! Σήμερα ανοίγει ένα νέο κεφάλαιο στον υμνολογικό και λατρευτικό κύκλο της Εκκλησίας, το οποιο μάς εισάγει στην αγία και Μεγάλη Τεσσαρακοστή και την διατρέχει, συμπεριλαμβανομένης και της Μεγάλης Εβδομάδας. Ονομάζεται περίοδος του Τριωδίου, γιατί οι ύμνοι που ψάλλουμε την περίοδο αυτή και περιέχονται στο ομώνυμο βιβλίο, απαρτίζουν τρεις Ωδές αντί των οκτώ που είναι συνήθως. Είναι μάλιστα γνωστό ότι αποτελεί περίοδο εντατικότερου πνευματικού αγώνα κατά των παθών, προκειμένου να υποδεχτούμε με καθαρότητα ψυχής και βίου το μέγιστο κεφάλαιο της σωτηρίας μας, την Ανάσταση του Κυρίου. Γι αυτό και το πρώτο πράγμα που μάς υπενθυμίζει σήμερα η αγία μας Εκκλησία, με την παραβολή του Τελώνου και του Φαρισαίου, είναι η αρετή της ταπεινοφροσύνης, όπως μάς εξηγεί ευθύς αμέσως ο άγιος Βασίλειος, επίσκοπος Σελευκείας [1].

Κυριακή του Τελώνου και του Φαρισαίου



«Μὴ προσευξώμεθα φαρισαϊκῶς, ἀδελφοί· ὁ γὰρ ὑψῶν ἑαυτὸν ταπεινωθήσεται, ταπεινωθῶμεν ἐναντίον τοῦ Θεοῦ, τελωνικῶς διὰ νηστείας κράζοντες· Ἱλάσθητι ἡμῖν ὁ Θεός, τοῖς ἁμαρτωλοῖς».

Με τον όμορφο αυτόν ύμνο, αγαπητοί μου αδελφοί, που ψάλλαμε χτες στον Εσπερινό και σήμερα το πρωί, λίγο πριν τη Δοξολογία και την έναρξη της Θείας Λειτουργίας, συνοψίζει η αγία μας Εκκλησία την περικοπή του Ευαγγελίου που ακούσαμε νωρίτερα, και μάς εισάγει στο βαθύτερο νόημα της Αγίας και Μεγάλης Τεσσαρακοστής, στην οποία σε λίγες ημέρες, συν Θεώ, θα εισέλθουμε. Και το κύριο έργο της Σαρακοστής, όπως μάς λέει, δεν είναι η νηστεία αλλά η προσευχή. Γιαυτό και ο ύμνος, όπως άλλωστε και ο Χριστός διηγούμενος την παραβολή, επικεντρώνεται στον τρόπο της προσευχής.

Απόστολος Πέμπτης Κυριακής των Νηστειών (29-3-2015)



τὸ αἷμα τοῦ Χριστοῦ καθαριεῖ τὴν συνείδησιν ὑμῶν


Eβρ. 9.11-14
Ἀδελφοί, Χριστὸς παραγενόμενος Ἀρχιερεὺς τῶν μελλόντων ἀγαθῶν διὰ τῆς μείζονος καὶ τελειοτέρας σκηνῆς, οὐ χειροποιήτου, τοῦτ᾽ ἔστιν οὐ ταύτης τῆς κτίσεως, οὐδὲ δι᾽ αἵματος τράγων καὶ μόσχων, διὰ δὲ τοῦ ἰδίου αἵματος εἰσῆλθεν ἐφάπαξ εἰς τὰ ῞Αγια, αἰωνίαν λύτρωσιν εὑράμενος. Εἰ γὰρ τὸ αἷμα ταύρων καὶ τράγων καὶ σποδὸς δαμάλεως ῥαντίζουσα τοὺς κεκοινωμένους ἁγιάζει πρὸς τὴν τῆς σαρκὸς καθαρότητα, πόσῳ μᾶλλον τὸ αἷμα τοῦ Χριστοῦ, ὃς διὰ Πνεύματος αἰωνίου ἑαυτὸν προσήνεγκεν ἄμωμον τῷ Θεῷ, καθαριεῖ τὴν συνείδησιν ὑμῶν ἀπὸ νεκρῶν ἔργων εἰς τὸ λατρεύειν Θεῷ ζῶντι;


Πέμπτη Κυριακή των Νηστειών σήμερα, και εορτάζουμε την μνήμη της οσίας Μαρίας της αιγυπτίας, της οποίας ο βίος χαρακτηρίζεται από ακρότητα ως προς την αμαρτία, αλλά και ως προς την μετάνοια. Παράλληλα, στην περικοπή από την προς Εβραίους επιστολή που ακούσαμε, ο απόστολος Παύλος παρουσιάζει δυο σημαντικά χαρακτηριστικά του Χριστού ως μεγάλου Αρχιερέως, δηλαδή εκείνου που πραγματοποίησε το λυτρωτικό έργο της ανθρωπότητας και το έθεσε επάνω σε μια εντελώς καινούρια βάση. Ο Χριστός, μάς λέει, έγινε Αρχιερεύς των μελλόντων αγαθών· δεν ήλθε να μάς προσφέρει επίγεια αγαθά, αλλά τα επουράνια, το έλεος, την συγγνώμη, την φιλία με τον Θεό. Δεν ήλθε για να μάς παράσχει εξιλέωση, γιατί ακόμα και εάν ξεπληρώσει κάποιος τις ατιμίες που τυχόν έχει διαπράξει, αυτό δεν τον καθιστά και φίλο του Βασιλέως· αλλά ήλθε για να σχίσει το χειρόγραφο της οφειλής, για να μάς αποκαταστήσει σαν τον υιό της παραβολής, για να μάς ανυψώσει στον παράδεισο.

Απόστολος τετάρτης Κυριακής των Νηστειών (22-3-2015)


ἄγκυραν ἔχομεν τῆς ψυχῆς ἀσφαλῆ τε καὶ βεβαίαν

Eβρ. 6.13-20

Ἀδελφοί, τῷ ᾽Αβραὰμ ἐπαγγειλάμενος ὁ Θεός, ἐπεὶ κατ᾽ οὐδενὸς εἶχε μείζονος ὀμόσαι, ὤμοσε καθ᾽ ἑαυτοῦ, λέγων· ἦ μὴν εὐλογῶν εὐλογήσω σε καὶ πληθύνων πληθυνῶ σε· καὶ οὕτω μακροθυμήσας ἐπέτυχε τῆς ἐπαγγελίας. Ἄνθρωποι μὲν γὰρ κατὰ τοῦ μείζονος ὀμνύουσι, καὶ πάσης αὐτοῖς ἀντιλογίας πέρας εἰς βεβαίωσιν ὁ ὅρκος· ἐν ᾧ περισσότερον βουλόμενος ὁ Θεὸς ἐπιδεῖξαι τοῖς κληρονόμοις τῆς ἐπαγγελίας τὸ ἀμετάθετον τῆς βουλῆς αὐτοῦ, ἐμεσίτευσεν ὅρκῳ, ἵνα διὰ δύο πραγμάτων ἀμεταθέτων, ἐν οἷς ἀδύνατον ψεύσασθαι Θεόν, ἰσχυρὰν παράκλησιν ἔχωμεν οἱ καταφυγόντες κρατῆσαι τῆς προκειμένης ἐλπίδος· ἣν ὡς ἄγκυραν ἔχομεν τῆς ψυχῆς ἀσφαλῆ τε καὶ βεβαίαν καὶ εἰσερχομένην εἰς τὸ ἐσώτερον τοῦ καταπετάσματος, ὅπου πρόδρομος ὑπὲρ ἡμῶν εἰσῆλθεν ᾽Ιησοῦς, κατὰ τὴν τάξιν Μελχισεδὲκ, Ἀρχιερεὺς γενόμενος εἰς τὸν αἰῶνα.


Καθώς έχουμε διανύσει την τέταρτη εβδομάδα της Μεγάλης Τεσσαρακοσής, ο απόστολος Παύλος έρχεται σήμερα να τονώσει εκ νέου την πίστη και την ελπίδα μέσα μας, ώστε να μη αποκάμουμε από τον αγώνα μας. Για τον λόγο αυτό μάς υπενθυμίζει την υπόσχεση που έδωσε ο θεός στον Αβραάμ, για να περάσει στη συνέχεια στο πρόσωπο του Κυρίου μας Ιησού Χριστού, ο οποίος είναι η ελπίδα μας και η ασφαλής άγκυρα της ψυχής μας. «Αδελφοί», μάς λέει, «όταν ο Θεός έδωσε υπόσχεση στον Αβραάμ, επειδή δεν είχε να ορκιστεί σε κάποιον ανώτερο ορκίστηκε στον εαυτό του λέγοντας “βεβαίως θα σε ευλογήσω και θα σε πληθύνω στο έπακρο”· κι έτσι, με την υπομονή του, πέτυχε την εκπλήρωση της υποσχέσεως. Γιατί, βέβαια, οι άνθρωποι ορκίζονται σε κάποιον ανώτερο, και ο όρκος δίνει τέλος σε κάθε αντιλογία και αμφισβήτηση· και ο Θεός, θέλοντας να δείξει στους κληρονόμους της επαγγελίας του το αμετάκλητο της αποφάσεώς του, εγγυήθηκε με όρκο, ούτως ώστε με δύο πράγματα αμετακίνητα, για τα οποία είναι αδύνατο να πει ψέματα ο Θεός, εμείς που καταφύγαμε σε αυτόν ας έχουμε ισχυρή ενθάρρυνση, ώστε να κρατήσουμε την ελπίδα που βρίσκεται ενώπιόν μας. Αυτή την ελπίδα έχουμε σαν άγκυρα της ψυχής σίγουρη και ασφαλή, και μάς οδηγεί στα ενδότερα του καταπετάσματος, όπου πριν από εμάς εισήλθε ο Ιησούς, ο οποίος έγινε αρχιερέας για πάντα κατά την τάξη του Μελχισεδέκ».

Απόστολος Τρίτης Κυριακής των Νηστειών (15-3-2015)


Ας κρατούμε σταθερή την ομολογία της πίστεως


Ἑβρ. 4.14 – 5.6

Ἀδελφοί, ἔχοντες Ἀρχιερέα μέγαν διεληλυθότα τοὺς οὐρανούς, ᾽Ιησοῦν τὸν Υἱὸν τοῦ Θεοῦ, κρατῶμεν τῆς ὁμολογίας. Οὐ γὰρ ἔχομεν ἀρχιερέα μὴ δυνάμενον συμπαθῆσαι ταῖς ἀσθενείαις ἡμῶν, πεπειρασμένον δὲ κατὰ πάντα καθ᾽ ὁμοιότητα χωρὶς ἁμαρτίας. Προσερχώμεθα οὖν μετὰ παρρησίας τῷ θρόνῳ τῆς χάριτος, ἵνα λάβωμεν ἔλεον καὶ χάριν εὕρωμεν εἰς εὔκαιρον βοήθειαν. Πᾶς γὰρ Ἀρχιερεὺς ἐξ ἀνθρώπων λαμβανόμενος ὑπὲρ ἀνθρώπων καθίσταται τὰ πρὸς τὸν Θεόν, ἵνα προσφέρῃ δῶρά τε καὶ θυσίας ὑπὲρ ἁμαρτιῶν· μετριοπαθεῖν δυνάμενος τοῖς ἀγνοοῦσι καὶ πλανωμένοις, ἐπεὶ καὶ αὐτὸς περίκειται ἀσθένειαν· καὶ διὰ ταύτην ὀφείλει, καθὼς περὶ τοῦ λαοῦ, οὕτω καὶ περὶ ἑαυτοῦ προσφέρειν ὑπὲρ ἁμαρτιῶν. Καὶ οὐχ ἑαυτῷ τις λαμβάνει τὴν τιμήν, ἀλλὰ καλούμενος ὑπὸ τοῦ Θεοῦ, καθάπερ καὶ ὁ ᾽Ααρών. Οὔτω καὶ ὁ Χριστὸς οὐχ ἑαυτὸν ἐδόξασε γενηθῆναι ἀρχιερέα, ἀλλ᾽ ὁ λαλήσας πρὸς αὐτόν· Υἱός μου εἶ σύ, ἐγὼ σήμερον γεγέννηκά σε· καθὼς καὶ ἐν ἑτέρῳ λέγει· σὺ ἱερεὺς εἰς τὸν αἰῶνα κατὰ τὴν τάξιν Μελχισεδέκ.


Τρίτη Κυριακή των Νηστειών σήμερα, και ο απόστολος Παύλος μάς προτρέπει να κρατούμε σταθερή την ομολογία της πίστεώς μας· προβάλλει δε για τον σκοπό αυτό, τον μέγα Αρχιερέα Χριστό. «Έχοντας λοιπόν», μάς λέει, «μέγα αρχιερέα τον Ιησού, τον Υιό του Θεού, ο οποίος έφτασε στους ουρανούς, ας κρατούμε την ομολογία της πίστεως. Διότι δεν έχουμε αρχιερέα ο οποίος δεν δύναται να μάς συμπαθήσει εξαιτίας των ασθενειών μας, αλλά έχει δοκιμασθεί σε όλα όμοια με εμάς, εκτός από την αμαρτία. Ας προσερχόμαστε λοιπόν με θάρρος στον θρόνο της χάριτος του Θεού, ώστε να λάβουμε έλεος και να βρούμε χάρη προς βοήθειά μας στον κατάλληλο καιρό. Γιατί, κάθε αρχιερέας που προέρχεται από τους ανθρώπους εγκαθίσταται για να αναφέρεται προς τον Θεό υπέρ των ανθρώπων, για να προσφέρει δώρα και θυσίες για τις αμαρτίες τους· δύναται δε να είναι μετριοπαθής προς εκείνους που βρίσκονται στην άγνοια και στην πλάνη, επειδή και ο ίδιος περιβάλλεται από ασθένεια· και εξαιτίας αυτής οφείλει, όπως για τον λαό έτσι και για τον εαυτό του, να προσφέρει θυσίες για τις αμαρτίες. Και κανείς δεν λαμβάνει από μόνος του ετούτη την τιμή, αλλά αφού τον καλέσει ο Θεός, όπως κάλεσε τον Ααρών. Έτσι και ο Χριστός, δεν δόξασε ο ίδιος τον εαυτό του να γίνει αρχιερέας, αλλά τον δόξασε εκείνος που τού είπε “εσύ είσαι ο Υιός μου, εγώ σήμερα σε γέννησα”, όπως λέει και αλλού, ότι “εσύ είσαι ιερέας για πάντα κατά την τάξη του Μελχισεδέκ”».

Απόστολος Β' Κυριακής των Νηστειών (8-3-2015)


Να μη αμελούμε την σωτηρία μας

Ἑβρ. 1.10 - 2.3
Κατ᾽ ἀρχάς σὺ, Κύριε, τὴν γῆν ἐθεμελίωσας, καὶ ἔργα τῶν χειρῶν σού εἰσιν οἱ οὐρανοί· αὐτοὶ ἀπολοῦνται, σὺ δὲ διαμένεις· καὶ πάντες ὡς ἱμάτιον παλαιωθήσονται, καὶ ὡσεὶ περιβόλαιον ἑλίξεις αὐτούς, καὶ ἀλλαγήσονται· σὺ δὲ ὁ αὐτὸς εἶ, καὶ τὰ ἔτη σου οὐκ ἐκλείψουσι. Πρὸς τίνα δὲ τῶν ἀγγέλων εἴρηκέ ποτε· κάθου ἐκ δεξιῶν μου ἕως ἂν θῶ τοὺς ἐχ θρούς σου ὑποπόδιον τῶν ποδῶν σου; οὐχὶ πάντες εἰσὶ λειτουργικὰ πνεύματα εἰς διακονίαν ἀποστελλόμενα διὰ τοὺς μέλλοντας κληρονομεῖν σωτηρίαν; Διὰ τοῦτο δεῖ περισσοτέρως ἡμᾶς προσέχειν τοῖς ἀκουσθεῖσι, μή ποτε παραρρυῶμεν. Εἰ γὰρ ὁ δι᾽ Ἀγγέλων λαληθεὶς λόγος ἐγένετο βέβαιος, καὶ πᾶσα παράβασις καὶ παρακοὴ ἔλαβεν ἔνδικον μισθαποδοσίαν, πῶς ἡμεῖς ἐκφευξόμεθα τηλικαύτης ἀμελήσαντες σωτηρίας; ἥτις ἀρχὴν λαβοῦσα λαλεῖσθαι διὰ τοῦ Κυρίου, ὑπὸ τῶν ἀκουσάντων εἰς ἡμᾶς ἐβεβαιώθη.


Δεύτερη Κυριακή των Νηστειών σήμερα, και ο απόστολος Παύλος μάς υπενθυμίζει να μη αμελούμε την σωτηρία μας. Και για τον σκοπό αυτό αντιπαραβάλλει τον λόγο του Χριστού, ο οποίος είναι ο προ αιώνων Θεός, με τους λόγους των αγγέλων που συναντάμε στην Παλαιά Διαθήκη. «Από την αρχή», λέει, «εσύ Κύριε θεμελίωσες την γη, και έργα των χεριών σου είναι οι ουρανοί· αυτοί χάνονται, εσύ όμως παραμένεις· και όλοι θα παλιώσουν σαν το ένδυμα, και σαν το πανωφόρι θα τούς τυλίξεις και θα αλλάξουν· εσύ όμως είσαι αναλλοίωτος και δίχως τέλος». Ανακεφαλαιώνει ο απόστολος ολόκληρη την Παλαιά και την Καινή Διαθήκη, από την δημιουργία του κόσμου κατά την Γένεση μέχρι την διασάλευση του σύμπαντος και την ανακαίνισή του, που περιγράφονται στην Αποκάλυψη. Εσύ είσαι, Κύριε, ομολογεί, ο Δημιουργός και ο Κριτής του κόσμου. Και ανάμεσα στα δύο ακραία γεγονότα, Εσύ είσαι το φως και ο σωτήρ του κόσμου, η οδός, η αλήθεια και η ζωή.

Εὐχὴ τῶν τεσσαράκοντα ἡμερῶν τῶν ἁγίων νηστειῶν.

τοῦ Mεγάλου Βασιλείου

Δέσποτα Κύριε παντοκράτωρ͵ ὁ πᾶσαν κτίσιν ἐν σοφίᾳ δημιουργήσας· ὁ διὰ τὴν ἄφατόν σου πρόνοιαν καὶ πολλὴν ἀγαθότητα ἀγαγὼν ἡμᾶς εἰς τὰς πανσέπτους ἡμέρας ταύτας͵ πρὸς καθαρισμὸν ψυχῶν καὶ σωμάτων͵ πρὸς ἐγκράτειαν παθῶν͵ πρὸς ἐλπίδα ἀναστάσεως· ὁ διὰ τῶν τεσσαράκοντα ἡμερῶν πλάκας χειρίσας͵ τὰ θεοχάρακτα γράμματα͵ τῷ θεράποντί σου Μωσῇ· παράσχου καὶ ἡμῖν͵ ἀγαθὲ͵ τὸν ἀγῶνα τὸν καλὸν͵ τὸν δρόμον τῆς νηστείας ἐκτελέσαι· τὴν πίστιν ἀδιαίρετον τηρῆσαι· τὰς κεφαλὰς τῶν ἀοράτων δρακόντων συνθλάσαι͵ νικητάς τε τῆς ἁμαρτίας ἀναφανῆσαι͵ καὶ ἀκατακρίτως φθάσαι καὶ προσκυνῆσαι τὴν ἁγίαν ἀνάστασιν· ὅτι ἅγιον ὑπάρχει τὸ ὄνομά σου τοῦ Πατρὸς͵ καὶ τοῦ Υἱοῦ͵ καὶ τοῦ ἁγίου Πνεύματος͵ νῦν͵ καί ἀεί, καί εἰς τούς αἰώνας τῶν αἰώνων. Ἀμήν.
 
(PG 31.1653)

Κυριακή της Ορθοδοξίας

Μήνυμα του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου
Κερκύρας, Παξών και Διαποντίων Νήσων κ. Νεκταρίου
για την Κυριακή της Ορθοδοξίας (1-3-2015)


Αγαπητοί μου πατέρες και αδελφοί, παιδιά μου εν Κυρίω αγαπημένα,

Σήμερα η Εκκλησία μας εορτάζει, σήμερα η Ορθοδοξία πανηγυρίζει, σήμερα οι πιστοί χαίρουν και αγάλλονται, σήμερα λιτανεύουμε τις ιερές εικόνες στους ναούς και στους δρόμους και διακηρύσσουμε: «Αὕτη ἡ πίστις τῶν Ἀποστόλων, αὕτη ἡ πίστις τῶν Πατέρων, αὕτη ἡ πίστις τῶν Ὀρθοδόξων, αὕτη ἡ πίστις τὴν Οἰκουμένην ἐστήριξεν». Παρόλο που βρισκόμαστε εν μέσω της Αγίας και Μεγάλης Τεσσαρακοστής, αντί να σκυθρωπάζουμε χαιρόμαστε· όχι γιατί λησμονήσαμε ότι διάγουμε την κατ' εξοχήν περίοδο ασκήσεως και μετανοίας, αλλά επειδή, πρώτον, η μετάνοια, η νηστεία και η προσευχή αποτελούν ασκήσεις πνευματικές οι οποίες δεν καταβάλλουν την ψυχή μας, αλλά την αναβιβάζουν στο ύψος της κατά Χριστόν αρετής και τελειότητος· και δεύτερον, χαιρόμαστε σήμερα επειδή η Κυριακή της Ορθοδοξίας σηματοδοτεί, πέρα από την αναστήλωση των ιερών εικόνων, την ανακεφαλαίωση ολόκληρης της διδασκαλίας του Ευαγγελίου και της Εκκλησίας μας αναφορικά με το πρόσωπο του Κυρίου ημών Ιησού Χριστού.

Κυριακή της Τυρινής (22-2-2015)

Απόστολος Κυριακής της Τυρινής

Το νόημα της αληθινής νηστείας

Ρωμ. 13.11 – 14.4

Ἀδελφοί, νῦν ἐγγύτερον ἡμῶν ἡ σωτηρία ἢ ὅτε ἐπιστεύσαμεν. Ἡ νὺξ προέκοψεν, ἡ δὲ ἡμέρα ἤγγικεν. Ἀποθώμεθα οὖν τὰ ἔργα τοῦ σκότους καὶ ἐνδυσώμεθα τὰ ὅπλα τοῦ φωτός. Ὡς ἐν ἡμέρᾳ εὐσχημόνως περιπατήσωμεν, μὴ κώμοις καὶ μέθαις, μὴ κοίταις καὶ ἀσελγείαις, μὴ ἔριδι καὶ ζήλῳ, ἀλλ᾽ ἐνδύσασθε τὸν Κύριον ᾽Ιησοῦν Χριστόν, καὶ τῆς σαρκὸς πρόνοιαν μὴ ποιεῖσθε εἰς ἐπιθυμίας. Τὸν δὲ ἀσθενοῦντα τῇ πίστει προσλαμβάνεσθε, μὴ εἰς διακρίσεις διαλογισμῶν. Ὃς μὲν πιστεύει φαγεῖν πάντα, ὁ δὲ ἀσθενῶν λάχανα ἐσθίει. Ὁ ἐσθίων τὸν μὴ ἐσθίοντα μὴ ἐξουθενείτω, καὶ ὁ μὴ ἐσθίων τὸν ἐσθίοντα μὴ κρινέτω· ὁ Θεὸς γὰρ αὐτὸν προσελάβετο. Σὺ τίς εἶ ὁ κρίνων ἀλλότριον οἰκέτην; τῷ ἰδίῳ Κυρίῳ στήκει ἢ πίπτει, σταθήσεται δέ· δυνατὸς γάρ ἐστιν ὁ Θεὸς στῆσαι αὐτόν. 


Η περικοπή από την προς Ρωμαίους επιστολή, την οποία ακούσαμε σήμερα, μάς εισάγει στο πνεύμα της αληθινής νηστείας, μιας που από αύριο αρχίζει η Μεγάλη Τεσσαρακοστή. Αδελφοί, μας λέει, σήμερα η σωτηρία είναι πολύ πιο κοντά από τότε που πιστέψαμε. Η νύχτα έχει προχωρήσει, έχει φτάσει η ημέρα. Ας αποθέσουμε επομένως τα έργα του σκότους και ας ενδυθούμε τα όπλα του φωτός. Ας περπατήσουμε όπως όταν είναι ημέρα, όχι σε φαγοπότια και μεθύσια, όχι σε ανηθικότητες και ασέλγειες, όχι σε έριδα και ζήλεια, αλλά ενδυθείτε τον Κύριο Ιησού Χριστό, και μη προνοείτε για της επιθυμίες της σάρκας. Τον δε ασθενή στην πίστη να τον δέχεστε, χωρίς να κρίνετε τις γνώμες του. Ο ένας πιστεύει ότι μπορεί να φάει από όλα, ο ασθενής όμως τρώει λάχανα. Εκείνος που τρώει ας μη εξουθενώνει εκείνον που δεν τρώει, και εκείνος που δεν τρώει ας μην κρίνει εκείνον που τρώει, γιατί ο Θεός τον δέχτηκε. Εσύ ποιος είσαι που κρίνεις ξένον υπηρέτη; στον δικό του Κύριο στέκεται ή πέφτει, κι όμως θα σταθεί· γιατί ο Θεός έχει την δύναμη να τον κάνει να σταθεί.

Κυριακή της Απόκρεω (15-2-2015)

Ἀληθὴς νηστεία ἡ τοῦ κακοῦ ἀλλοτρίωσις

Α' Κορ. 8.8- 9.2

Ἀδελφοί, βρῶμα ἡμᾶς οὐ παρίστησι τῷ Θεῷ· οὔτε γὰρ ἐὰν φάγωμεν περισσεύομεν, οὔτε ἐὰν μὴ φάγωμεν ὑστερούμεθα. Βλέπετε δὲ μήπως ἡ ἐξουσία ὑμῶν αὕτη πρόσκομμα γένηται τοῖς ἀσθενοῦσιν. Ἐὰν γάρ τις ἴδῃ σε, τὸν ἔχοντα γνῶσιν, ἐν εἰδωλείῳ κατακείμενον, οὐχὶ ἡ συνείδησις αὐτοῦ ἀσθενοῦς ὄντος οἰκοδομηθήσεται εἰς τὸ τὰ εἰδωλόθυτα ἐσθίειν; Καὶ ἀπολεῖται ὁ ἀσθενῶν ἀδελφὸς ἐπὶ τῇ σῇ γνώσει, δι᾽ ὃν Χριστὸς ἀπέθανεν. Οὕτω δὲ ἁμαρτάνοντες εἰς τοὺς ἀδελφοὺς καὶ τύπτοντες αὐτῶν τὴν συνείδησιν ἀσθενοῦσαν εἰς Χριστὸν ἁμαρτάνετε. Διόπερ εἰ βρῶμα σκανδαλίζει τὸν ἀδελφόν μου, οὐ μὴ φάγω κρέα εἰς τὸν αἰῶνα, ἵνα μὴ τὸν ἀδελφόν μου σκανδαλίσω. Οὐκ εἰμὶ ἀπόστολος; οὐκ εἰμὶ ἐλεύθερος; οὐχὶ ᾽Ιησοῦν Χριστὸν τὸν Κύριον ἡμῶν ἑώρακα; οὐ τὸν ἔργον μου ὑμεῖς ἐστε ἐν Κυρίῳ; Εἰ ἄλλοις οὐκ εἰμὶ ἀπόστολος, ἀλλά γε ὑμῖν εἰμί· ἡ γὰρ σφραγὶς τῆς ἐμῆς ἀποστολῆς ὑμεῖς ἐστε ἐν Κυρίῳ. 


Κυριακή της Απόκρεω σήμερα, και κατά το επικρατούν έθος είναι η τελευταία ήμερα κατά την οποία κρεωφαγούμε, καθώς σε μία περίπου εβδομάδα αρχίζει η Μεγάλη Τεσσαρακοστή. Η περικοπή από την πρώτη προς Κορινθίους επιστολή του αποστόλου Παύλου, την οποία ακούσαμε, αναφέρεται μεν στο θέμα που είχε προκύψει την εποχή εκείνη, εάν δηλαδή επιτρέπεται οι χριστιανοί να τρώνε από τα ειδωλόθυτα, ωστόσο διατυπώνει δύο βασικές αρχές οι οποίες έχουν άμεση σχέση με την νηστεία.

Κυριακή του Ασώτου (8-2-1015)


Τὰ σώματα ὑμῶν μέλη Χριστοῦ ἐστιν


Α' Κορ. 6.12-20
Ἀδελφοί, πάντα μοι ἔξεστιν, ἀλλ᾽ οὐ πάντα συμφέρει· πάντα μοι ἔξεστιν, ἀλλ᾽ οὐκ ἐγὼ ἐξουσιασθήσομαι ὑπό τινος. Τὰ βρώματα τῇ κοιλίᾳ καὶ ἡ κοιλία τοῖς βρώμασιν· ὁ δὲ Θεὸς καὶ ταύτην καὶ ταῦτα καταργήσει. Τὸ δὲ σῶμα οὐ τῇ πορνείᾳ, ἀλλὰ τῷ Κυρίῳ, καὶ ὁ Κύριος τῷ σώματι· ὁ δὲ Θεὸς καὶ τὸν Κύριον ἤγειρε καὶ ἡμᾶς ἐξεγερεῖ διὰ τῆς δυνάμεως αὐτοῦ. Οὐκ οἴδατε ὅτι τὰ σώματα ὑμῶν μέλη Χριστοῦ ἐστιν; Ἄρα οὖν τὰ μέλη τοῦ Χριστοῦ ποιήσω πόρνης μέλη; Μὴ γένοιτο. Ἢ οὐκ οἴδατε ὅτι ὁ κολλώμενος τῇ πόρνῃ ἓν σῶμά ἐστιν; Ἔσονται γάρ, φησίν, οἱ δύο εἰς σάρκα μίαν· ὁ δὲ κολλώμενος τῷ Κυρίῳ ἓν πνεῦμά ἐστι. φεύγετε τὴν πορνείαν. Πᾶν ἁμάρτημα ὃ ἐὰν ποιήσῃ ἄνθρωπος ἐκτὸς τοῦ σώματός ἐστιν· ὁ δὲ πορνεύων εἰς τὸ ἴδιον σῶμα ἁμαρτάνει. Ἢ οὐκ οἴδατε ὅτι τὸ σῶμα ὑμῶν ναὸς τοῦ ἐν ὑμῖν ῾Αγίου Πνεύματός ἐστιν, οὗ ἔχετε ἀπὸ Θεοῦ, καὶ οὐκ ἐστὲ ἑαυτῶν; ἠγοράσθητε γὰρ τιμῆς· δοξάσατε δὴ τὸν Θεὸν ἐν τῷ σώματι ὑμῶν καὶ ἐν τῶ πνεύματι ὑμῶν, ἅτινά ἐστι τοῦ Θεοῦ. 

Η σημερινή Κυριακή αποτελεί την δεύτερη από τις Κυριακές με τις οποίες ξεκινά η ευλογημένη περίοδος του Τριωδίου, του οποίου βέβαια κεντρικός πυρήνας είναι η Μεγάλη Τεσσαρακοστή και αποκορύφωμά της η Αγία και Μεγάλη Εβδομάδα των Παθών του Κυρίου μας. Την προηγούμενη Κυριακή θυμηθήκαμε την παραβολή του Τελώνου και του Φαρισαίου, με την οποία ο Κύριος μάς τόνισε την μεγάλη δύναμη της ταπείνωσης· σήμερα, με την παραβολή του Ασώτου, μάς υπενθυμίζει την σημασία της μετανοίας και την άπειρη ευσπλαγχνία του φιλάνθρωπου Θεού. Ο υιός της παραβολής σκόρπισε την πατρική περιουσία σε μέθες και ασωτίες· και όταν πλέον αποφάσισε να επιστρέψει στο σπίτι του πατέρα του δεν πρόλαβε να υποβάλλει με ταπείνωση τον εαυτό του σε παραδοχή του λάθους του, και έτρεξε ο πατέρας να τον προϋπαντήσει, να τον αποκαταστήσει ως παιδί του και να πανηγυρίσει τη νεκρανάστασή του. Σχετικό με το νόημα της παραβολής είναι και το αποστολικό ανάγνωσμα της ημέρας, από την πρώτη προς Κορινθίους επιστολή του αποστόλου Παύλου, καθότι αναφέρεται έμμεσα στις υπερβολές ή στις αμαρτίες στις οποίες υπέπεσε ο άσωτος υιός, στα πολυτελή δηλαδή τραπέζια και στην πορνεία.