Οἱ καρποί τῆς φιλανθρωπίας
(Γιά νά ἀκούσετε τό κήρυγμα πατῆστε ἐδῶ)
Στήν σημερινή ἀποστολική περικοπή, ἀδελφοί χριστιανοί, ὁ ἀπόστολος Παῦλος μᾶς μιλᾶ γιά τήν φιλανθρωπία, καί τήν παρομοιάζει σάν τόν σπόρο τοῦ σιταριοῦ. «Ἐκεῖνος πού σπέρνει μέ τσιγκουνιά», μᾶς λέει, «μέ τσιγκουνιά καί θά θερίσει, καί ὅποιος σπέρνει ἁπλόχερα, ἁπλόχερα καί θά θερίσει. Ὁ καθένας ἄς δίνει σύμφωνα μέ τήν προαίρεση τῆς καρδιᾶς του, ὄχι ἀπό λύπη ἤ ἀπό ἀνάγκη· γιατί ὁ Θεός ἀγαπᾶ αὐτόν πού δίνει μέ χαρά». Πολλές φορές ἔχει τύχει νά μᾶς ζητήσει κάποιος κάποια βοήθεια ἤ ἐλεημοσύνη, κι ἐμεῖς ἄλλες φορές ἀδιαφοροῦμε, κι ἄλλες φορές προσφέρουμε κάτι μέ μισή καρδιά. Γιά νά καρποφορήσει ὅμως ὅτι προσφέρουμε, εἶναι ἀνάγκη νά γίνεται μέ χαρά, ἀπό φιλανθρωπία, δηλαδή ἀπό ἀγάπη πρός τόν πλησίον.
Ἔχει ὅμως πραγματική ἀνάγκη ὅποιος ζητιανεύει, ἀναρωτιόμαστε συχνά, ἤ προσποιεῖται τόν ἐνδεῆ γιά νά πλουτίζει εἰς βάρος μας; «Ποιός, πράγματι, εἶναι τόσο ἄθλιος καί ταλαίπωρος», μᾶς λέει ὁ ἅγιος Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος, «ὥστε χωρίς νά ὑπάρχει καμία ἀνάγκη, νά ἐξευτελίζεται μέ τέτοιο τρόπο γιά ἕνα κομμάτι ψωμί, νά ὀδύρεται καί νά ὑφίσταται τόσο μεγάλη τιμωρία; Ἔτσι, ἡ δική του ὑποκρισία καταλήγει νά γίνεται κήρυκας πού διαλαλεῖ τήν δική σου ἀπανθρωπία» [1]. Ἄλλος λογισμός πού προβάλλει ἔνσταση κατά τῆς φιλανθρωπίας, εἶναι ὅτι γιά νά δώσουμε πρέπει νά ἔχουμε καί νά μᾶς περισσεύουν. Ἡ ἀλήθεια εἶναι πώς ὅταν δίνουμε, παίρνουμε· πρῶτα σπέρνουμε καί ὕστερα θερίζουμε, καί μάλιστα ὄχι πάντα, ἀλλά ὅταν δίνουμε μέ ἀγάπη καί μέ χαρά.
Ἀλλά μήπως ὅτι ἔχουμε κι ὅτι δίνουμε εἶναι δικό μας; ὁ ἀπόστολος Παῦλος ἀπαντᾶ: «Ὁ Θεός ἔχει τήν δύναμη νά σᾶς προσφέρῃ πλουσιοπάροχα κάθε χάρη, ὥστε νά ἔχετε πάντοτε καί σέ ὅλα πλήρη αὐτάρκεια, καί νά σᾶς περισσεύουν ἀγαθά γιά κάθε καλό ἔργο. Ὅπως εἶναι γραμμένο στήν Γραφή: “Ἐσκόρπισε, ἔδωσε στούς φτωχούς, ἡ δικαιοσύνη του μένει αἰώνια”». Εἶναι φανερό ὅτι ὄχι μόνο τά ὑλικά, ἀλλά καί τά πνευματικά ἀγαθά, ἡ πίστη, ἡ ταπείνωση, ἡ ἀγάπη, ἠ φιλανθρωπία καί οἱ ἄλλες ἀρετές, ἀποτελοῦν δῶρα τῆς ἀγάπης τοῦ Θεοῦ. Γιατί δικαιοσύνη τοῦ Θεοῦ δέν σημαίνει κρίση καί τιμωρία, ἀλλά τήν ἄπειρη ἀγάπη του πρός ἐμᾶς, πρός κάθε ἄνθρωπο.
Αὐτή τήν δικαιοσύνη τοῦ Θεοῦ, τήν ἀγάπη δηλαδή πρός τόν πλησίον, καλούμαστε νά καλλιεργοῦμε κι ἐμεῖς διά τῆς φιλανθρωπίας, ἡ ὁποία ὑπαγορεύει ὄχι μόνο τήν ἐλεημοσύνη, ἀλλά κάθε προσφορά πρός τούς συνανθρώπους μας, ὑλική, ἠθική καί πνευματική. «Καί ὁ Θεός, πού προμηθεύει τόν σπόρο σέ αὐτόν πού σπέρνει καί ψωμί γιά νά φάει», προσθέτει ὁ ἀπόστολος Παῦλος, «θά χορηγήσει καί θά πολλαπλασιάσει καί τόν δικό σας σπόρο, καί θά αὐξήσει τους καρπούς της δικαιοσύνης σας· ὥστε νά πλουτίζετε σέ ὅλα μέ κάθε ἁπλότητα, ἡ ὁποία μέσῳ ἡμῶν προξενεῖ εὐχαριστία πρός τόν Θεό». Δηλαδή, ὅσο ἡ ἀγάπη καλλιεργεῖται, τόσο περισσότερο καρποφορεῖ καί μᾶς καθιστᾶ στά μέν ὑλικά αὐτάρκεις, χωρίς πλεονεξία καί περιττές ἐπιθυμίες, στά δέ πνευματικά πλούσιους, σέ θησαυρούς αἰώνιους καί ἀκατάλυτους.
Ἀρχή καί τέλος τῆς φιλανθρωπίας εἶναι ὁ Θεός· αὐτός παρέχει τά πάντα σέ ὅλους, μά πολλά, μά λίγα· αὐτός εἶναι τό πρότυπο τῆς δικαιοσύνης, δηλαδή τῆς ἀγάπης καί τῆς φιλανθρωπίας, προσέφερε τόν ἑαυτό του θυσία γιά χάρη μας καί μᾶς καλεῖ νά τόν μιμηθοῦμε· αὐτός εὐλογεῖ καί πληθύνει τά καλά μας ἔργα καί ὅλα μας τά ἀγαθά· καί δοξάζεται, ὅταν μέ εὐχαριστία πρός αὐτόν προσφέρουμε στούς ἀδελφούς μας ἀπό τά ἀγαθά πού ὁ ἴδιος μᾶς ἔχει δώσει, ὄχι ἀπό ἀνάγκη οὔτε ἀπό λύπη ἤ ὑστεροβουλία ἀλλά μέ ἁπλότητα καί μέ χαρά.
Ἡ φιλανθρωπία, ἀδελφοί, ἀποτελεῖ τό βασικότερο γνώρισμα τῶν χριστιανῶν, γιατί φανερώνει ἔμπρακτα ὅτι ἔχουμε ἀγάπη πρός τόν Θεό καί πρός τόν πλησίον, καί ἐπειδή ταυτόχρονα ἐνισχύει τόν μεταξύ μας σύνδεσμο τῆς ἀγάπης. Γι’ αὐτό καί ὁ Χριστός εἶπε προφητικά ὅτι: «Τούς φτωχούς θά τούς ἔχετε πάντοτε μαζί σας, καί ὅποτε θέλετε μπορεῖτε νά κάνετε καλό σέ αὐτούς, ἐμένα ὅμως δέν θά μέ ἔχετε πάντοτε» [2]. Κι ὅμως, στό πρόσωπο τοῦ κάθε ἀδελφοῦ μας πού ἔχει ἀνάγκη, βρίσκεται ὁ Χριστός· γιʼ αὐτό καί κατά τήν μέλλουσα Κρίση, τό μέτρο τῆς φιλανθρωπίας μας θά κρίνει καί τήν δικαίωση ἤ τήν καταδίκη μας, ὅπως ὁ ἴδιος ἔχει πεῖ. Γιά τόν λόγο αὐτό, ἄς σπεύδουμε νά βοηθοῦμε τούς συνανθρώπους μας μέ κάθε ἀγαθό ἔργο καί τρόπο, ἰδιαιτέρως τούς μικρούς καί καταφρονημένους, χωρίς νά ἀνακρίνουμε ἤ νά κατακρίνουμε τήν κατάσταση ἤ τούς τρόπους τους, ἀλλά μέ ἁπλότητα, μέ πίστη καί μέ εὐχαριστία πρός τόν Θεό. Ἀμήν.
Ἔχει ὅμως πραγματική ἀνάγκη ὅποιος ζητιανεύει, ἀναρωτιόμαστε συχνά, ἤ προσποιεῖται τόν ἐνδεῆ γιά νά πλουτίζει εἰς βάρος μας; «Ποιός, πράγματι, εἶναι τόσο ἄθλιος καί ταλαίπωρος», μᾶς λέει ὁ ἅγιος Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος, «ὥστε χωρίς νά ὑπάρχει καμία ἀνάγκη, νά ἐξευτελίζεται μέ τέτοιο τρόπο γιά ἕνα κομμάτι ψωμί, νά ὀδύρεται καί νά ὑφίσταται τόσο μεγάλη τιμωρία; Ἔτσι, ἡ δική του ὑποκρισία καταλήγει νά γίνεται κήρυκας πού διαλαλεῖ τήν δική σου ἀπανθρωπία» [1]. Ἄλλος λογισμός πού προβάλλει ἔνσταση κατά τῆς φιλανθρωπίας, εἶναι ὅτι γιά νά δώσουμε πρέπει νά ἔχουμε καί νά μᾶς περισσεύουν. Ἡ ἀλήθεια εἶναι πώς ὅταν δίνουμε, παίρνουμε· πρῶτα σπέρνουμε καί ὕστερα θερίζουμε, καί μάλιστα ὄχι πάντα, ἀλλά ὅταν δίνουμε μέ ἀγάπη καί μέ χαρά.
Ἀλλά μήπως ὅτι ἔχουμε κι ὅτι δίνουμε εἶναι δικό μας; ὁ ἀπόστολος Παῦλος ἀπαντᾶ: «Ὁ Θεός ἔχει τήν δύναμη νά σᾶς προσφέρῃ πλουσιοπάροχα κάθε χάρη, ὥστε νά ἔχετε πάντοτε καί σέ ὅλα πλήρη αὐτάρκεια, καί νά σᾶς περισσεύουν ἀγαθά γιά κάθε καλό ἔργο. Ὅπως εἶναι γραμμένο στήν Γραφή: “Ἐσκόρπισε, ἔδωσε στούς φτωχούς, ἡ δικαιοσύνη του μένει αἰώνια”». Εἶναι φανερό ὅτι ὄχι μόνο τά ὑλικά, ἀλλά καί τά πνευματικά ἀγαθά, ἡ πίστη, ἡ ταπείνωση, ἡ ἀγάπη, ἠ φιλανθρωπία καί οἱ ἄλλες ἀρετές, ἀποτελοῦν δῶρα τῆς ἀγάπης τοῦ Θεοῦ. Γιατί δικαιοσύνη τοῦ Θεοῦ δέν σημαίνει κρίση καί τιμωρία, ἀλλά τήν ἄπειρη ἀγάπη του πρός ἐμᾶς, πρός κάθε ἄνθρωπο.
Αὐτή τήν δικαιοσύνη τοῦ Θεοῦ, τήν ἀγάπη δηλαδή πρός τόν πλησίον, καλούμαστε νά καλλιεργοῦμε κι ἐμεῖς διά τῆς φιλανθρωπίας, ἡ ὁποία ὑπαγορεύει ὄχι μόνο τήν ἐλεημοσύνη, ἀλλά κάθε προσφορά πρός τούς συνανθρώπους μας, ὑλική, ἠθική καί πνευματική. «Καί ὁ Θεός, πού προμηθεύει τόν σπόρο σέ αὐτόν πού σπέρνει καί ψωμί γιά νά φάει», προσθέτει ὁ ἀπόστολος Παῦλος, «θά χορηγήσει καί θά πολλαπλασιάσει καί τόν δικό σας σπόρο, καί θά αὐξήσει τους καρπούς της δικαιοσύνης σας· ὥστε νά πλουτίζετε σέ ὅλα μέ κάθε ἁπλότητα, ἡ ὁποία μέσῳ ἡμῶν προξενεῖ εὐχαριστία πρός τόν Θεό». Δηλαδή, ὅσο ἡ ἀγάπη καλλιεργεῖται, τόσο περισσότερο καρποφορεῖ καί μᾶς καθιστᾶ στά μέν ὑλικά αὐτάρκεις, χωρίς πλεονεξία καί περιττές ἐπιθυμίες, στά δέ πνευματικά πλούσιους, σέ θησαυρούς αἰώνιους καί ἀκατάλυτους.
Ἀρχή καί τέλος τῆς φιλανθρωπίας εἶναι ὁ Θεός· αὐτός παρέχει τά πάντα σέ ὅλους, μά πολλά, μά λίγα· αὐτός εἶναι τό πρότυπο τῆς δικαιοσύνης, δηλαδή τῆς ἀγάπης καί τῆς φιλανθρωπίας, προσέφερε τόν ἑαυτό του θυσία γιά χάρη μας καί μᾶς καλεῖ νά τόν μιμηθοῦμε· αὐτός εὐλογεῖ καί πληθύνει τά καλά μας ἔργα καί ὅλα μας τά ἀγαθά· καί δοξάζεται, ὅταν μέ εὐχαριστία πρός αὐτόν προσφέρουμε στούς ἀδελφούς μας ἀπό τά ἀγαθά πού ὁ ἴδιος μᾶς ἔχει δώσει, ὄχι ἀπό ἀνάγκη οὔτε ἀπό λύπη ἤ ὑστεροβουλία ἀλλά μέ ἁπλότητα καί μέ χαρά.
Ἡ φιλανθρωπία, ἀδελφοί, ἀποτελεῖ τό βασικότερο γνώρισμα τῶν χριστιανῶν, γιατί φανερώνει ἔμπρακτα ὅτι ἔχουμε ἀγάπη πρός τόν Θεό καί πρός τόν πλησίον, καί ἐπειδή ταυτόχρονα ἐνισχύει τόν μεταξύ μας σύνδεσμο τῆς ἀγάπης. Γι’ αὐτό καί ὁ Χριστός εἶπε προφητικά ὅτι: «Τούς φτωχούς θά τούς ἔχετε πάντοτε μαζί σας, καί ὅποτε θέλετε μπορεῖτε νά κάνετε καλό σέ αὐτούς, ἐμένα ὅμως δέν θά μέ ἔχετε πάντοτε» [2]. Κι ὅμως, στό πρόσωπο τοῦ κάθε ἀδελφοῦ μας πού ἔχει ἀνάγκη, βρίσκεται ὁ Χριστός· γιʼ αὐτό καί κατά τήν μέλλουσα Κρίση, τό μέτρο τῆς φιλανθρωπίας μας θά κρίνει καί τήν δικαίωση ἤ τήν καταδίκη μας, ὅπως ὁ ἴδιος ἔχει πεῖ. Γιά τόν λόγο αὐτό, ἄς σπεύδουμε νά βοηθοῦμε τούς συνανθρώπους μας μέ κάθε ἀγαθό ἔργο καί τρόπο, ἰδιαιτέρως τούς μικρούς καί καταφρονημένους, χωρίς νά ἀνακρίνουμε ἤ νά κατακρίνουμε τήν κατάσταση ἤ τούς τρόπους τους, ἀλλά μέ ἁπλότητα, μέ πίστη καί μέ εὐχαριστία πρός τόν Θεό. Ἀμήν.
------------------
* Β’ Κορ. θ’ 6-11.
1. MPG 61.177.
2. Μάρκ. ιδ’ 7.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου