Η πρόκληση των νέων τεχνολογιών επικοινωνίας και η στάση μας ως χριστιανών

Η πρόκληση των νέων τεχνολογιών επικοινωνίας
και η στάση μας ως χριστιανών*

Είναι γεγονός αδιαμφισβήτητο ότι ζούμε στην εποχή της αποθέωσης της τεχνολογίας· από την κατάκτηση του διαστήματος και τον «πόλεμο των άστρων» έχουμε ήδη περάσει στην ευρεία διάδοση και χρήση των τεχνολογιών επικοινωνίας – τηλεόραση, ίντερνετ, κινητή τηλεφωνία κλπ – και στον επακόλουθο «πόλεμο της πληροφορίας». Άλλοι γοητεύονται από τις νέες δυνατότητες, άλλοι τις βλέπουν με καχυποψία ή ακόμα ως απειλή, οι πάντες όμως, με τον ένα ή με τον άλλο τρόπο, τις χρησιμοποιούμε καθημερινά. Το ερώτημα της χρήσης της τεχνολογίας εν γένει, έχει σαφώς κοινωνιολογικές, ηθικές, ψυχολογικές, φιλοσοφικές και θεολογικές διαστάσεις. Στον ίδιο παρονομαστή βρίσκονται και οι τεχνολογίες της επικοινωνίας· αυτός είναι και ο λόγος για τον οποίο αυτές χαρακτηρίζονται ήδη από τον τίτλο αυτής της εισηγήσεως ως «πρόκληση», μιας που καλούμαστε να προσδιορίσουμε το μέτρο της χρήσης αυτών των τεχνολογιών και το όριο της κατάχρησης.  

Τήν Παναγιά νά μή τήν κάνεις ζητιάνα!

Τήν Παναγιά νά μή τήν κάνεις ζητιάνα!

χείρ Ἰωάννου ζωγράφου, 1663.
Τοιχογραφία ἀπό τό Καθολικό τῆς Ι. Μ. Ἄνω Ξενιᾶς.

Καταρρακτώδης ἔπιπτε ἡ βροχή ἐπί τοῦ δασώδους ὄρους ἐκεῖνο τό πρωινό τοῦ Ὀκτωβρίου τοῦ σωτηρίου ἔτους 1998, κατακλύζουσα τόν ἀθέατον θύλακα, εἰς τάς παρυφάς τοῦ ὁποίου, ἐπί πλατώματος ἱκανοῦ σχηματίζοντος ἀχειροποίητον ἐξώστην, ἔκειτο μονή ἀρχαία, κτισμένη κατά πώς ἔλεγον οἱ παλαιοί τήν ἐποχή τῶν Μακεδόνων. Καθημαγμένη ὑπό τῆς φθορᾶς τοῦ χρόνου, ἕνεκα τῆς καταστροφικῆς μανίας τῶν κατακτητῶν κατά τό πρόσφατον καί ἀπώτερον παρελθόν καί τῆς ἐπελθούσης ἐρημώσεως, ἀνέθαλλεν πάλιν ὑπό τάς ἀόκνους προσπαθείας τοῦ διανύοντος τήν πέμπτην δεκαετίαν τοῦ βίου του ἡγουμένου καί τῆς περί αὐτόν συναχθείσης σμικρᾶς ἀδελφότητος. Ἀλλά ἀληθινός κτήτωρ καί προστάτις τῆς μονῆς ἦτο ἡ Ὑπεραγία Θεοτόκος, εἰς τήν ὁποίαν ἦτο ἀφιερωμένο τό Καθολικόν, τό διασωθέν τοῦ ἐμπρησμοῦ μέ δικήν της θαυματουργόν παρέμβασιν· τοῦτο δέ διηγοῦντο πολλάκις οἱ αὐτόπται μάρτυρες, εἷς προβεβηκώς ἤδη ἀδελφός τῆς μονῆς καί κάτοικοι τοῦ παραπλησίου χωρίου.

Πλούσιοι και φτωχοί

Κυριακή Ε΄ Λουκά (1-11-2015)

Πλούσιοι και φτωχοί

Η παραβολή του πλούσιου και του φτωχού Λαζάρου, την οποία ακούσαμε σήμερα στη Θεία Λειτουργία, δεν μάς είναι άγνωστη. Ο πλούσιος, απορροφημένος από τις απολαύσεις της ζωής, αδιαφορεί για τον φτωχό, γυμνό και πεινασμένο που προστρέχει στα σκαλοπάτια του. Κάποια στιγμή εγκαταλείπουν αυτόν τον πρόσκαιρο κόσμο και ο μεν Λάζαρος επιβραβεύεται για την υπομονή του, ο δε πλούσιος κολάζεαι για τη σκληροκαρδία του. Αναγνωρίζει την πρότερη άγνοιά του και γιαυτό ζητά ένα θαύμα, προκειμένου τα αδέρφια του να πιστέψουν και να αλλάξουν τρόπο ζωής. Η απάντηση του Αβραάμ είναι σκληρή: αν δεν πίστεψαν στο Ευαγγέλιο, ούτε η ανάσταση του Λαζάρου θα τούς κάνει να πιστέψουν.

Απλοχεριά, το αντίδοτο της κρίσης

Κυριακή ιη´ επιστολών (4-10-2015)
Β΄ Κορ. 9.6-11

Απλοχεριά, το αντίδοτο της κρίσης

Για την ελεημοσύνη μάς μιλά σήμερα ο απόστολος Παύλος· εκείνος που σπέρνει με φειδώ, μάς λέει, θα έχει μικρή σοδειά και εκείνος που σπέρνει απλόχερα θα έχει άφθονο θερισμό. Ο καθένας ας δίνει ανάλογα με την προαίρεση της καρδιάς του, όχι από λύπηση ή από ανάγκη· γιατί ο Θεός αγαπά εκείνον που δίνει με ευχαρίστηση. Ο Θεός μάλιστα έχει τη δύναμη να σάς χορηγήσει πλουσιοπάροχα κάθε δωρεά, ώστε να έχετε πάντοτε σε όλα κάθε αυτάρκεια και να προσφέρετε περίσσια σε κάθε έργο αγαθό, όπως έχει γραφτεί, ότι “εσκόρπισε, έδωσε στους φτωχούς, και η δικαιοσύνη του μένει αιώνια“ (Ψαλμ. 111.9). Ο δε Θεός που χορηγεί τον σπόρο στον γεωργό και τον άρτο για τροφή μας, θα χορηγήσει και θα πληθύνει τον σπόρο σας και θα αυξήσει τους καρπούς της αγαθοεργίας σας, ώστε να πλουτίζουμε με τέλεια απλότητα, η οποία μάς καθιστά όλους ευγνώμονες προς τον Θεό.

«Ἐπιστάτα, δι' ὅλης νυκτὸς κοπιάσαντες οὐδὲν ἐλάβομεν· ἐπὶ δὲ τῷ ῥήματί σου χαλάσω τὸ δίκτυον» (Λουκ. 5.5)

Κυριακή Α' Λουκά (27-9-2015)

«Ἐπιστάτα, δι' ὅλης νυκτὸς κοπιάσαντες οὐδὲν ἐλάβομεν· ἐπὶ δὲ τῷ ῥήματί σου χαλάσω τὸ δίκτυον» (Λουκ. 5.5)

Όλη τη νύχτα πάσχιζε ο Πέτρος να συνάξει ψάρια για να θρέψει την οικογένειά του, σύζυγο και τέκνα και πεθερά, και δεν τα κατάφερε. Είχε ήδη σηκωθεί ο ήλιος, τακτοποιούσε τα δίκτυα στην ακτή, όταν είδε κόσμο πολύ να ακολουθεί έναν άγνωστο δάσκαλο. Ήταν ο Χριστός, ο οποίος τού ζήτησε να μπει στο πλοιάριό του και να τον απομακρύνει λίγο από τη στεριά, ώστε από τη θέση εκείνη να διδάξει τους όχλους. Και τι ακούει ο ανυποψίαστος βιοπαλαιστής; για αγάπη ανυπόκριτη, πίστη δίχως δισταγμό, ειρήνη χωρίς πανουργία, φιλαδελφία αδιάρρηκτη, ευσέβεια ακαπήλευτη, θεογνωσία αφιλάργυρη, παρθενία ακηλίδωτη, άσκηση αλύγιστη, συζυγία αχώριστη, να υπομένουμε κάθε πόνο υπέρ της αληθείας, να μη δειλιάζουμε μπροστά σε εκείνους που αποκτείνουν το σώμα αλλά δεν δύνανται να βλάψουν την ψυχή. Πάσχιζε όλη τη νύχτα ο Πέτρος για να εξασφαλίσει τα υλικά, και θεωρεί τον Ιησού να διδάσκει για τα πνευματικά. Και κοντά σε τούτα να προσθέτει: όποιος αγαπά την ψυχή του θα την χάσει, και εκείνος που θέλει να με ακολουθήσει ας απαρνηθεί τον εαυτό του και ας σηκώσει τον σταυρό του και ας με ακολουθήσει. Και αμέσως μετά, Να μην αποκτήσετε χρυσό ή ασήμι ή χαλκό στις ζώνες σας, μήτε πουγκί ή πορτοφόλι, ούτε δύο χιτώνες.

Ψηφίζω Άνθρωπο!

Κάποτε ο Διογένης τριγυρνούσε στην Αθήνα, μέρα μεσημέρι, κρατώντας ένα αναμμένο φανάρι. -Τι το θες το φανάρι; τον ρώτησαν -Αναζητώ άνθρωπο, απάντησε ο κυνικός φιλόσοφος.

Άνθρωποι δίχως ανθρωπιά έχουμε καταντήσει, ανθρωπόμορφες ατομοκεντρικές μονάδες, η κοινωνία μας συνοθύλευμα αλληλοαντικορουόμενων συμφερόντων, όπου ο κάθε «άλλος» είναι ο εχθρός μου, ο κλέφτης, ο λωποδύτης, κι εγώ ο «καλός» Μακιαβέλι, που στο βωμό του βραχύβιου συμφέροντός μου θυσιάζω ακόμα και την μάνα μου και τα παιδιά μου. Άνθρωπος πουθενά;

«Οὐ γὰρ ἀπέστειλεν ὁ θεὸς τὸν υἱὸν εἰς τὸν κόσμον ἵνα κρίνῃ τὸν κόσμον, ἀλλ΄ ἵνα σωθῇ ὁ κόσμος δι΄ αὐτοῦ» (Ιω. 3.17)

Κυριακή προ της Υψώσεως (13-9-2015)

Ραβέννα, Άγ. Βιτάλιος: ο Χριστός ένθρονος

«Οὐ γὰρ ἀπέστειλεν ὁ θεὸς τὸν υἱὸν εἰς τὸν κόσμον ἵνα κρίνῃ τὸν κόσμον, ἀλλ΄ ἵνα σωθῇ ὁ κόσμος δι΄ αὐτοῦ» (Ιω. 3.17)

Η σημερινή περικοπή από το κατά Ιωάννην Ευαγγέλιο, μάς προετοιμάζει για την επερχόμενη εορτή της Υψώσεως του Τιμίου Σταυρού, και μάς υπενθυμίζει τα λόγια του Χριστού για το Πάθος, την Σταύρωση και την Ανάστασή του, που έμελλαν να ακολουθήσουν. Αιτία της θυσίας του μονογενούς Υιού του Θεού είναι η άπειρη αγάπη του για τον άνθρωπο, η οποία υπαγορεύει και τον σκοπό: «ο Θεός δεν απέστειλε τον Υιό στον κόσμο για να κρίνει τον κόσμο, αλλά για να σωθεί ο κόσμος διά του Υιού».

Ο άνθρωπος δεν μπορεί να σωθεί από μόνος του; Την απάντηση στο ερώτημα αυτό προσπάθησαν να δώσουν οι φιλόσοφοι όλων των εποχών και οι ιδρυτές όλων των θρησκειών, οι οποίοι συμφωνούν ότι ο άνθρωπος έχει την τάση να τρέπει προς το κακό την προαίρεσή του και στη συνέχεια τα έργα του. Πολλοί από τους ανθρώπους της εποχής μας, είτε δηλώνουν πιστοί σε κάποια θρησκεία είτε άθρησκοι, θεωρούν ότι ο καθένας έχει τη δύναμη να σώσει μόνος του τον εαυτό του. Ακόμα κι εμείς, οι χριστιανοί, συχνά λέμε ότι τηρούμε το Ευαγγέλιο, πηγαίνουμε στην Εκκλησία και μεταλαμβάνουμε των Αχράντων Μυστηρίων «για να σώσουμε την ψυχή μας».