Μακάριοι οἱ εἰρηνοποιοί (μέρος Α΄)

Αγίου Γρηγορίου Νύσσης, Όμιλία ζ΄ εἰς τούς Μακαρισμούς
PG 44, 1277-1292

Απόδοση στη Νέα Ελληνική: π. Χερουβείμ Βελέτζας 

Μακάριοι οἱ εἰρηνοποιοί· ὅτι αὐτοὶ υἱοὶ Θεοῦ κληθήσονται (Ματθ. 5,9)


Κατά την ανέγερση της σκηνής του μαρτυρίου, την οποία ο νομοθέτης (Μωυσής) κατασκεύασε σύμφωνα με το σχέδιο που του έδωσε ο Θεός επάνω στο όρος, όλα βέβαια ήταν ιερά και άγια, το καθένα από μόνο του, από όσα περικλείονταν εντός της σκηνής, ωστόσο το πλέον εσωτερικό μέρος ήταν άβατο και ονομάζονταν Άγιο των αγίων, θέλοντας με τούτη την επιτακτική ονοματοδοσία να γίνει φανερό, κατά τη γνώμη μου, ότι μετείχε κι εκείνο της αγιότητας αλλά όχι με τον ίδιο τρόπο όπως όλα τα άλλα, αλλά όσο διέφερε το αφιερωμένο (στη λατρεία του Θεού) και το άγιο από το κοινό και βέβηλο, άλλο τόσο καθαρότερο και ιερότερο ήταν εκείνο το άδυτο από τα άγια που το περιέβαλαν. Θεωρώ λοιπόν κι εγώ, κατά τον ίδιο τρόπο, ότι από τους μακαρισμούς που φανερώθηκαν σε εμάς σε τούτο το όρος, όλοι μεν είναι ιεροί και άγιοι ο καθένας από μόνος του, όσοι έχουν διατυπωθεί από την πρόνοια του Λόγου του Θεού, αυτός εδώ όμως που έχουμε μπροστά μας είναι άδυτος όντως, και Άγιος αγίων. Διότι αν δεν υπάρχει μεγαλύτερο αγαθό από το να δει κανείς τον Θεό, το να γίνει υιός του Θεού βρίσκεται πάντως πάνω από κάθε καλή κληρονομιά. Και ποιο είναι το περιεχόμενο αυτών των λέξεων; ποιος μπορεί να συνοψίσει με τη σημασία των ονομάτων την δωρεά αυτής εδώ της επαγγελίας; Ακόμα κι αν κανείς το αντιληφθεί με τον νου, πολύ πιο πάνω από αυτό βρίσκεται το δηλούμενο, κι αν ακόμα ονομάσεις την επαγγελία αυτού του μακαρισμού ως αγαθό ή τίμιο ή υψηλό, αυτό που υποδηλώνει είναι περισσότερο και από την σημασία των λέξεων: επιτυχία πάνω από κάθε ευχή, δώρο πάνω από κάθε προσδοκία, χάρις πάνω από την φύση.

Κλητοί εις ενότητα


Παρακαλῶ οὖν ὑμᾶς ἐγὼ ὁ δέσμιος ἐν Κυρίῳ, ἀξίως περιπατῆσαι τῆς κλήσεως ἧς ἐκλήθητε, μετὰ πάσης ταπεινοφροσύνης καὶ πρᾳότητος, μετὰ μακροθυμίας, ἀνεχόμενοι ἀλλήλων ἐν ἀγάπῃ, σπουδάζοντες τηρεῖν τὴν ἑνότητα τοῦ Πνεύματος ἐν τῷ συνδέσμῳ τῆς εἰρήνης.
(Ἐφεσ. δ΄ 1-3)

     Στην μακραίωνη ιστορία της, η Εκκλησία υπήρξε ορφανή μόλις δέκα μέρες: από την Ανάληψη μέχρι την Πεντηκοστή, οπότε «άλλον Παράκλητο» έπεμψε ο Κύριος, καλών πάντας εις ενότητα και μένων μεθ' ημών έως της συντελείας του αιώνος. Επ' αυτού δεν τίθεται αμφιβολία. Ζητούμενο αποτελεί το να βαδίσουμε εντός της κλήσεως αυτής, και μάλιστα αξίως.

Η ενότητα του πνεύματος

Τί ἐστιν ἑνότης πνεύματος; Καθάπερ ἐν σώματι πνεῦμά ἐστι τὸ πάντα συνέχον, καὶ ἕν τι ποιοῦν τὸ ἐν διαφόροις ὂν μέλεσιν· οὕτω δὴ καὶ ἐνταῦθα. Διὰ γὰρ τοῦτο τὸ πνεῦμα ἐδόθη, ἵνα τοὺς γένει καὶ τρόποις διαφόροις διεστηκότας ἑνώσῃ. Ὁ γὰρ γέρων καὶ ὁ νέος, ὁ πένης καὶ ὁ πλούσιος, ὁ παῖς καὶ ὁ ἔφηβος,ἡ γυνὴ καὶ ὁ ἀνὴρ, καὶ πᾶσα ψυχὴ ἕν τι γίνεται, καὶ μᾶλλον ἢ εἰ σῶμα ἓν ἦν. Ταύτης γὰρ τῆς συγγενείας πολλῷ μείζων ἐκείνη, καὶ πλείων ἡ ἀκρίβεια τῆς ἑνώσεως. Ἡ γὰρ τῆς ψυχῆς συνάφεια ἀκριβεστέρα ἐστὶν, ὅσῳ καὶ ἁπλῆ καὶ μονοειδής ἐστι. Πῶς δὲ αὕτη φυλάττεται; Ἐν τῷ συνδέσμῳ τῆς εἰρήνης.

Ὅτι οὐ μόνος μοναχός εστι


Μοναχός μόνος μένων οὐ μένει μόνος,
μόνῳ μυσταγωγούμενος Θεῷ τρισυποστάτω,
μονήν ποιοῦντι μυστικήν ἔνδον ἐν τῇ καρδίᾳ.

Μετά τοῦ κόσμου κοινωνός, ἀγγελικῶς διάγει, 
ἕνεκα γοῦν τῆς εὐχῆς προκρίνων ἠσυχίαν
μετανοεῖ ὡς ἑαυτός ἁμαρτωλός ὤν μόνος,
ὄνομα δέ Ἰησοῦ μανθάνει ἀεί λέγειν 
μαστίζων τόν μισόκαλον, στενάζων ἐκ καρδίας, 
μετάνοιαν ποιούμενος ὑπέρ βροτῶν ἁπάντων.


Αστερίου Ξενοπολίτου, ΚΕΦΑΛΑΙΑ ΠΡΑΚΤΙΚΑ


Αστερίου Ξενοπολίτου*, ΚΕΦΑΛΑΙΑ ΠΡΑΚΤΙΚΑ

ΠΡΟΟΙΜΙΟΝ

Εν Χριστώ φίλε και αδελφέ Φιλόθεε, χαίρε εν Κυρίω Αναστάντι
Μου εζήτησες, τον πάνυ ανάξιο, να σου γράψω δυο λόγια πρακτικά σχετικά με τη ζωή μας, ως χριστιανών, ζώντες αναγκαστικά μέσα στον κόσμο, και κληθέντες από τον μη εκ του κόσμου τούτου όντα να είμεθα και ημείς εκτός του κόσμου. Ότι είμαι ανάξιος το γνωρίζεις, μιας που δεν σού διαφεύγει η βιοτή μου, υποκύπτων όμως στην αγάπη σου θα επιχειρήσω να ανασύρω από τον ωκεανό της σοφίας του λόγου του Θεού και των Πατέρων της Εκκλησίας όσα και όπως δύναμαι να ενθυμηθώ, επικαλούμενος παράλληλα την εύνοιά σου διά το ασθενές και θολόν των οματιών μου.

Περί Θεολογίας

«Η πλάκα είναι ότι πάντα το μάθημα το θρησκευτικών ήταν μάθημα απλά πληροφοριακό στα σχολεία. Ήδη τα περισσότερα που διδάσκονται οι θεολόγοι στις ελληνικές σχολές απέχουν ΠΟΡΡΩ απο τη Θεολογία, η οποία όσα χαρτιά και να πάρουμε, δε διδάσκεται.
Η θεολογία είναι βίωμα και από εκεί πηγάζει μετά η έκφρασή της, κι ας χτυπιούνται οι καθηγητές της ότι είναι επιστήμη...

- Μου δίνεις την άδεια να χρησιμοποιήσω τη φράση σου αυτή;

- Γιατί; κρυφό είναι; ή δεν το ξέρουν;
Εδώ ρε παπά 15 χρονών πήγαιναν καλογέρια στο Άγιον Όρος, και γράμματα δεν ήξεραν. Και μπορεί να μη ξέρουν τί είπε ο Καβάσιλας, αλλά άμα τα πετύχαιναν, απλά λέγαν: ναι ναι ναι έτσι είναιιιι...
Ε, και όσο και να διαβάσεις δε θα θεολογήσεις αν δε σου δοθεί, απλά θα αναμασάς λόγια άλλων μέσα από τα βιώματά τους. Όχι;»


(Απόσπασμα από διάλογο με πρόσωπο που ο χριστιανικός καθωσπρεπισμός μας θα απέρριπτε άρδην. Τα μωρά όμως του κόσμου εξελέξατο, ίνα τους σοφούς καταισχύνη, και τους ακκίζοντας αιθεροβάμονας της μεταμοντέρνας θεολογοκουλτούρας)

Ξένος και οικειότερος πάντων

Οι ύμνοι των ακολουθιών της της Μ. Εβδομάδας αποτελούν ένα από τα πλουσιότερα κεφάλαια της όλης υμνογραφίας και μάλιστα διαπνέονται από την ευλογημένη χαρμολύπη, που θεωρεί τον Σταυρό και το Πάθος μέσα από το πρίσμα και την προοπτική της χαράς της Αναστάσεως. Ένας υπέροχος ύμνος είναι και αυτός που ορίζεται να ψάλλεται κατά την περιφορά του Επιταφίου, αν και σήμερα δεν ακούγεται σχεδόν πουθενά, με εξαίρεση κάποια μοναστήρια, μιας που η λιτάνευση του Επιταφίου συνοδεύεται από ερανισμό εκ των Εγκωμίων ή -επί το κοσμικότερον -από μπάντες και κύμβαλα αλαλάζοντα. Τί λέει λοιπόν ο ύμνος αυτός;